2^ Opuscula . 
curius non afcendat quidem , fed defccndat; ncmpe fi mi- 
nor fit aquac , quam aeris , calor ; ac tum ex defeenfu fimi- 
liter iudicium faciunt . Ego de afcenfu tantum loquar , ea 
tamen proponens , qux facile ad defcenfum traduci po- 
terunt . 
Afcenfum ergo mercurii confiderans aperte fateor, iftam 
vel metiendi , vel comparandi caloris rationem , nifi fi cor- 
redio adhibeatur, quam adhiberi tamen nullam audio, mi- 
hi valde fufpedam eiTe . Quid hanc mihi fufpicionem fa- 
ciat , primum explicabo ; deinde quam velim corredionem 
adhiberi . 
Non eft dubium , quin fi certus caloris gradus totum 
mercurium , qui in thermometro eft, afficiat , totum quo- 
que acque dilatet ; fin unam dumtaxat mercurii partem af- 
ficiat, eam , quam afficit partem , dilatet , reliquas nequa- 
quam ; erit igitur ex eodem caloris gradu in eodem ther- 
mometro maior minorve mercurii diiatatio , ideoque etiam, 
maior minorve ipfius mercurii afcenfus , pro eo ut calor 
vel mercurium totum , vel maiorem , minoremve attigerit 
partem . Quod cum ita fit, maie inter fe calores duo ex 
altitudinibus , quas mercurius in thermometro obtinet , 
comparabuntur, fi calor alter mercurium totum pervaferit , 
alter partem tantum ; is enim , qui partem tantum perva- 
fit , potuiffet maiorem dilatationem , maioremque aititudi- 
nem efficere , fi totum pervafilfet . 
Id fi ita eft, nx illi errant , qui rei cuiufpiam calorem 
expioraturi extremam thermometri partem , ideft giobum 
AB , in eam indunt; ac fi mercurius ex altitudine AG 
ufque ad m fe evexerit , ex iiio afcenfu Cm rei calorem 
xftimant , & cum aeris calore conferunt; etenim calor ae- 
ris , thermometrum univerfum complexus , mercurium to- 
tum afficit, diiatatque ; rei vero , quam experiri voiunt , ca- 
lor eam tantum mercurii partem afficit , qux giobo AB 
continetur, eamque unam dilatat ; quod fi mercurium to- 
tum , ficuti aer , afficeret , minime dubium eft, quin po^Tet 
idem calor diiatationem maiorem parere , ac mercurium , 
non ufque ad >n tantum , fed aiiquanto altius evehere . 
Quamvis ergo , fi calores duo , quos conferre volu- 
mus , uni globo AB applicentur ambo , atque ex afcenfu 
mercurii, quem calor uterque fecerit, inter fe comparen- 
tur , 
