Opuscula. 103 
tum caeteris omnibiis in illud jadicium vocatis , ne illis 
quidem exceptis, qui Bononienfiurii rationibus & commo- 
dis adverfabantur . ^ 
Etfi enim dari poOTet Planco , tantam in eo experi- 
mento faciendo diiigentiam , ac fubtilitarem adiiibitam non 
-fuiffe, quanta auro , aut argento exquirendo opus fuiifet , 
iliud profedo nunquam dandum eifet , obfervatores tam 
multos , tam folertes , de re , quae ibi agebatur , tam follici' 
tos , peccaife adeo , ut quem ipii limum ftatuerunt partem 
centefimam feptuagefmiam quintam hauil:^ aqux, xilimare 
verius debuiifent decimam feptimam , quam limi quantita- 
tem Plancus ilatuit in torrentibus , ut Rlienus , haberi 
nunquam polTe minorem. 
At enim , aqux torrentium Naris & Mariculx hanc le' 
gem, & limi menfuram fervant : quafi vero duo ilii tor- 
rentes reliquorum omniuni , qui in orbe terrarum funt , 
ingenium , & naturam referrent , neque abfurdum eiTet , 
quod de uno , aut altero torrente dicitur , liberius , quani 
par fit , ad univerfos transferre . Rhenus equidem quantuni 
a Nari , & Maricula diirimilis fit longitudine , declivitate , 
aquarum copia , & locorum , quos alluit , natura , facile 
unufquifque poteft ex tabulis geographicis cognofcere : ad 
curfum vero quod attinet, illiufque in defluendo celerita- 
tem , tanta profedo eft hinc illincque diiparitas , ut facile 
argui pofTit , cxperimentum luti in Nari , & Maricula captum 5 
quocunque tandeni in loco captum fuerit ( eum enim non 
defignat Piancus ) majorem luti quantitatem reddere debuif- 
fe , quam experimentum de Rheno a nobis fuperius alla« 
tum . 
Nar enim per montes Umbrix , a quibus oritur, ex- 
currens , vix ab ipfis egreffus ad proximum Tyberim de- 
ducitur ; quo fit , ut alveum habeat , ab initio ad exituin 
ufque, inclinatilTimum , & faxa glareamque , quemadmoduni 
eorum locorum natura requirit , nedum arenani, & iimum ^ 
magna vi , prxceps ubique , devolvat . 
Maricula item , a Gallix Togatx montibus decidens , in 
mare ftatira illabitur tanta vi , ut , fi Plancum audimus ^ 
etiam le^vi quacunque plwvia coeno turhida ap^areat : annas 
infu^er , dum excrefcit , glareafque multas una cum majorihus 
faxis advehat, lifque portum Ariminenfem occupet , & vexet, 
Qum 
