Opuscula, 
fedionem , cum non eandem in omnibus ejus partibus ve« 
locitatem retineat , neque eandem ubique materix quanti- 
tateni afferre . Qui igitur nihil aliud , ut Plancus , dicit ^ 
nifi in Nari & Maricuia certam quandam luti , ac limi quan- 
titatem inventam e^e , neque quo eorum torrentium loco , qua 
fedione , qua iilius parte, quo eorundem xftu declarat , lua- 
que hac vaga atque indefinita obfervatione argumentaii veiita 
candem etiam, vel fimilem limi quantitatem elici debuilTe 
ab aquis Rheni , eo ufque in loco, in quo a graviffimis vi- 
ris aliter deprehenfum fuit , is certe argumenta afferre non 
videtur , quibus fadum , & experimentum ab illis habitum 
infirmet ; ut non infirmabit experimentum celeb. Grandii , 
qui , ut habetur in colledione Audorum de re aquaria 
Floren. jedita t. 3. fol. 341., in aquis Arni quinquagefimam 
partem luti invenit. 
Neque ad hxc refpexilTc videtur Plancus, dum in uni- 
verfum ftatuit, torrentes fere omnes limi partem faltem de- 
cimam fextam continere eorum aquac; nunquam minorem • 
Cum enim hujufmodi limi ad aquam proportio oriri de- 
beat , tum a materix quantitate , quam torrentes a terra 
& campis arripiunt , tum ab aquarum copia , qux eis admi- 
fcetur: utraque autem in torrentibus varia fit pro varia eo- 
rum longitudine , folTarum influentium numero, alveorum 
rapiditate , fontium multitudine : pro varia item locorum , 
quxalluunt, natura , hic culta & moilia, illic dura & afpe- 
ra , hic plana , illic declivia , hic ficca , illic maxirais ac 
frequentibus imbribus , & nivibus obnoxia : quis unquam 
tot , ac tam multas terrarum orbis diffnTiilitudines fibi pro- 
fionere omnes poterit ? quis notare fmgulas , & probe col- 
igere ? quis eas inter fe juxta quendam communem aqua- 
rum ftatum , & locorum conditionem ita apte conferre, ut 
certa quaedam luti menfura , a qua nunquam torrentes defi- 
ciant, conftituatur? Infinita funt profedo ifta, nec a Na- 
ris folum , & Mariculac obfervationibus expedanda . 
Verum de his fatis . Venio nunc ad Zendrinii teftimo- 
nium nov2e libri editioni additum , quod his verbis a Plan- 
co affertur = Obfervationes fadas a mathematicis Bononien- 
fibus circa lutum in parvo Rheno contentum narravit 
mihi Bernardinus Zendrinius &c. , qui interfuit obferva- 
tionibus iiiis, eas non fuifte diligenter fadas , fed exifti^ 
TQffi» VL O ma- 
