Opuscula. 115 
Anno iqSi die 15 Novembris cum Pvhenus intumuilTet 
oenophorum vitreum aqua turbida repletum fuit . Hujus 
aqux turbidae pondus compertum eil lib. 7 , unci : 2 i , pjn- 
dus vero materise exficcatac unci : i '> ex quo apparet ma- 
teriae ab aqua fecretx pondus compaiatum cum pondere flui- 
di in vafe contenti tuiife quam proxime uti 1 : 68. Cu n 
autem materia iJla ponderofior fit aqua , neceifano confe- 
quitur, ut ejus voiumen comparatum cum volumine totius 
aquae minus quam fexagefimam odavam partem fluidi occu- 
paverit,- trigefimam vero xquare nullo modo potuiilet , nifi 
fi levior fuiilet . Ad ftatuendam ex dato pondere propor- 
tionem , quam quaerimus , oporteret tum limi , tum aquae 
gravitatem fpecificam nofcere , de qua in allato experimen- 
to nullus fit ferm.o . Cotefius in fuis ledionibus tabulam, 
exhibet, in qua ponit , argillam cum aqua comparatam gra- 
vitatem fpecificam habere , qux fit uti 2000:1075, quac 
proportio parum differt ab ea , quam in ambobus experi- 
mentis ex aqua turbida Tiberis deduxi . Diiferentia auteni 
oriri poteft ex ipfa limi natura , vel etiam ex gradu exfic- 
cationis , quo limus condenfatur ; fateor enim me in allatis 
experimentis fummum exficcationis gradum non attendilTe. 
Quidquid fit , non ionge a vero aberrabimus, fi gravitatem 
fpecificam limi eamdem pofuerimus, quam Cotefius argilljc 
convenire nos docet . Ad fupputandum itaque materije vo- 
lumen ab aqua Kheni fecretac inflituatur h^ec proportio , vi- 
delicet uti 2000 : 1076: : -^^-: ad quartum = quamproxi- 
me j atque hoc erit pondus aquae ejus voluminis , cuo limus 
ab aqua fejundus , & exficcatus coercebatur . Quod fi pon- 
dus aquae aequat partem centefimam vigefimara fextam totius 
fluidi in vafe contenti , ejus volumen , quod idem eil ac vo- 
lumen materiae ab aqua fecretae , eamdem partem centefimami 
vigefimam fextam metietur ; qux proportio longe abeil ab 
ea , quam Plancus pro certo fumit , & ad eam maxime ac- 
cedit, quam Bononienfes anno 1720 folemni experimento 
deprompferunt . Hic negleximus dilferentiam , quje interce- 
dit inter pondus aquae turbidae , quam oenophorum ccnti- 
nuerat , & pondus aquae fimplicis feu pluvialis ; quxilio 
quippe , de quji agitur, tantam fubtiiitatem non requirit. 
HujufiTiodi inveli.igatio de turbatione cujufiibet fluminis 
P z ad 
