COMMENTARII « 
Se ergo Cafallus adjunxit Laghio , qui cum olim de bo- 
nonienfibus ampullis diflereret • eas docuit ita difrumpi , li pel- 
Jentia corpora per fummum vitrum non nihil excurrant , iii 
eoque notam relinquant ; fi qua funt corpora , quae excurren- 
tia veftigium relinquant in vitro nullum, ea elTe diffringen- 
dis ampullis inepta . Quam fententiam argumentis multis pro- 
babiJem Laghius fecerat ; Cafalius his addidit & Laghii ipfius 
& Blanconi aucfloritatem ; potuilTet & fuam . Blanconus iii 
eamdem rem do(fle fcripferati &l Laghii fententiam complexus 
fuerat . 
Haec volvens animo Cafalius in eam fpem venit , ut li aer 
tamquam caufa adhiberetur , polTent hae vitrorum frafturae ex- 
plicari fatis commode; modumque, quo id fieret, propofuit , 
Xion quod ita elTe fentiret , fed ut intelligeret , quid fentirent 
alii . Sic autem rem totam explicabat . Nemo dubitat , quin 
vitri poris aer contineatur tenuiffimus , & fu^ra , quam dici po- 
teft, rarus . Id vitro contingere oportet ex fummo fornacis 
xftu , e qua edu(fl-um fuit ad frigefcendum ; durefcendo enira 
a frigore interiorem aerem & maxime rarum debuit intercipe. 
re . Si ergo illius fibrae diftrahantur non nihil , aut debiiiten- 
tur , eas facile perrumpet externus aer , interiori aere quara 
minimum refiftente. Idque vafculis & ampullis accidit ex la- 
pillis injecflis , li hi per fummum vitrum labentes veftigium , 
quantulum cumqueidfit, in eo rellnquant. Tali enim fridlio- 
ne fibras torquent debilitantque . Q_uo fit, ut externus aer iis 
fuo pondere incumbens nitenfque in fubje^los poros per vim 
fe immittat , deinde alios aliofque deinceps pervadat , rimaf- 
que tandem aperiat, qu«e oculis cerni poflint . Haec fere Cafa- 
Jius ; quae etiam ad guttas anglicas & alia id genus vitra transfe- 
rebat . Neque tamen affirmare quidquam fe ajebat, fed dubiura 
liaerere; quamquam eadem pcftea , adverfante Scarellio, lic de- 
fendit, quafi aifirmafl^et . Controverfiam hanc paucis exponamus. 
Joannes Baplifta Scarellius philofophus in paucis nume- 
randus , cum Cafaiii fermonem , ut erat jam editus , perlegif- 
fet , experimenta collaudavit , caufam rejecit . Infederat iJli 
cpinio, has vitrorum fraduras non incurfu aeris , qui vitri 
poros invaderet, fed vapore igneo fieri , qui intus in vitro 
delitefceret . Omnino negabat aerem huc pertinere . Neque 
probabili carebat raiione ; experimentis enim nitebatur cogni- 
tiflimis , quac phyfici duo nobiks fumfcrant , Belgradius & 
