I0§ COMMENTARU 
cem ex intima femma prodire , cupiebat in eo tamen expe^ 
rimentis potius , quam vulgari opinione duci , preefertim cum 
quseftio haud parvi momenti fic ad vim lumini^ aeflimandam; 
etenim fi ab exterioribus tantum flammre partibus lux prove- 
nit , videtur ea fane fuperficie fjamm^ aeftimanda efle ; fin 
etiam ab interioribus , tota maffa. 
Exiftimavit autera quselUonera pofTe confici , fi per expe- 
rlmenta probari pofTent hxc duo: primum magnitudinem lu- 
cis eamdem manere , fi fiammae malTa eadem maneat , etiamll 
fuperficies mimiatur ; deinde magnitudinem lucis augeri , li 
flammae maifa augeatur , eiiamfi minime augeatur fuperficies-» 
Haec enim fi ita accidant , quis non videt , magnitudinem lu- 
ers non flammas fuperficiei , fed mafTse refpondere, efleque id^ 
eirco a malfa: potius , quam a fuperficie repetendam ? Quo 
efficitur, non ab exterioribus tanlum Hammae partibus- profici- 
fci illam , fed etiam ab interioribus . Non ignorabat Zanot* 
ms , quam dillicile fa(5tu e^Tet aut fuperficiem in flamma , auS 
mafTam certara conftituere , nec fibi admodum , homo experi» 
mentorum rudis , & ab re omni irnparatus , confidebat ; fpe» 
ravit tamen , fi quid rude ipfe protulilTet , aliosfore, qui idem 
perficerent; neque fuara exereere, Jfed aliorum excitars indu- 
ftriani voluit . Experimenta iniit ad hunc modum . 
Primum fiammuias duas fuper menfam locari /uffit, plane 
limiies, &, quoad ejus fieri potuit , inter fe aequales, ac bre- 
viifimo intervallo difiundtas . Ipfe interim in chartam» intueba- 
tur , ea difiantia, vix ut litterulas , in illa infcriptas , fub eo 
lumine poffet legere . Cura vira luminis ad hunc modum 
animadvertilfet , iuliit flammulas jungi fubito> ut in unam coi- 
rent . Legendi facilitas fuit eadern . Neque minus eadem man« 
fit 5 cum experimenluni repetens pro binis fiammulis ternas 
adhibuiilet . Ea re intellexit , magnicudinem iuminis eamdem 
manere , fi flammae malfa eadem maneat , etiamfi fuperficies 
minuatur. Quis enim non facile putet , in illa flammularum 
junftione fuperficierura fummam imminutam efle , malTaruni 
fummam manfifTe? Et vero eadem m.aniit magnitudo lumi- 
nis , cum eadera manferit legendi facilitaij. 
Hoc fado perrexit Zanottus ad experimenrum alterum ». 
Flaramulam pofuit , quae per fbramen in tabella fac^um lumen 
in adverfam chartara diffunderet. Ipfe chartam intuens in cer- 
tum fpatiolum denxit oeulos, ea diltantia fe habens , ut in- 
fcri- 
