122 
CoMMENTARII « 
ufque diem quaefivilTent , praefertim cum res videretur non ma- 
gni artificii , nec laboris . Eo quippe molitio iila tota fpefta- 
bat , ut poffet globulus quipiam ex altitudine quavis demiffus 
in planum quodpiam egregie elarticum incidere , indeque ad 
partem quamlibet refilire j id quod faciie faftu erat , 11 fic ma- 
china compararetur , ut pianum ipfum inciinari , & in partem 
verti quamlibet polTet . Conftitutis enim ad liunc modum re- 
bus ea jam machina exfifteret, per quam & mutata , utiubet, 
piani inciinatione refilientis giobi m.utaretur direftio , & mu« 
tata cafus altitudine mutaretur etiam veiocitas i conftat quippe 
globum ea veiocitate refiiire , quam cadendo acquifivit. 
Quamvis omnia fpem darent, noiuit tamen Cafalius e ve» 
ftigio rem fufcipere, haud nefcius , quara lint muita ad cogi- 
tandum faciliima , non item ad exfequendum . Quafi ergo 
diffideret , experiri prius voiuit , quid globulo , ut forte erat 
in mmibas, eburneo fieret, fi in marmoreum planum demifTus 
refiliret ; li enim /a(f^as iiiius amplitudinem certo fatis cogno- 
fcere , ac brevi ratione revocare ad calculum poiret , tum de- 
mum exiftimavit operae pretium fac^urum fe effe , li machinam 
in id, quod volebat , condendam curaret. Varia ergo pericula 
fme ulla exquiiltiori machina inire conOituit , in quibus fa- 
ciendis raanus iili, & confilium attulerunt , Petronius Matteuc- 
cius , mathematicarum rerum peritiifimus , & Thomas Mari- 
nus , induftrius in prirais homo , ac perdiiigens . 
Hi igitur limul cum Cafalio experimenta capere inflitue- 
runt in hunc modum . Argiiiam primum fuper menfam in ion- 
gitudinem porrexerunt fatis magnam , ac fuperficiem omnino 
ad horizontem compofuerunt . Deinde ad alterum ejus extre- 
mum pianum marmoreum conftituerunt ita inciinatum , ut an- 
gulum faceret cum horizonte graduum ducrum fup!- viginti , 
& minutorum triginta . HIs peracflis globulum filo fulpenden- 
tes fiverunt eum modo ex una altitudine , modo ex aiia iii 
marmor cadere , ut inde refiliens aitius, flexo per aerem cur- 
fu j in argiliam iaberetur . Idque perpetuo caverunt , ut pun- 
c^^am marmoris , unde globulus refiiiebat, neque deprefTius effet, 
quam argiilie fuperficies , neque aitius emineret; eo nempe 
•confiiio , ut cum ilie in argiilam fe immifilTet , e foveolx fitu 
de amplitudine jadus conftaret . Sic , ftbi indulgentes , homines 
expeiiendi cupidi , pericula fecerunt quam piurima . 
Atque in his quidem duarum rerum , quas fibi Cafalius 
jam 
