COMMENTARII. I 2 J 
jam inde ab initio propofuerat , alteram obfervarunt , negle- 
xerunt alteram . Nam utique demittentes globttlum ex altitu- 
dine qualibet , illud obtinuerunt , ut velocitate qualibet poflet 
refilire ; diredionem vero numquam mutarunt . Etenim cum 
marmoris pofitum eumdem feraper retinuerint , eamdem fem- 
per elfe oportuit refilientis globuli direftionem ; eam nempe , 
quae angulum cum horizonte faceret graduum ipforum quadra- 
ginta quinque . Sic ferebat ilJa , quam fupra dixi , quasque 
perpetuo retenta eft , marmoris inciinatio . Placuit autem dire- 
dlionem hanc unam perpetuo retinere , vei quod elt ante alias 
commodiiTiraa , vel quod eam theoremata, nec ita pauca , ea- 
que maxime iliuftria , jampridem nobilitarunt . Velut illud 
Gafilei : nullam elTe direftionem aliam , quae non rainorem 
afferat jacftus araplitudinem ; & illud , quod ell a Keillio per 
fummam elegantiam demonftratura : ampiitudinem jaclus nura- 
quam non lineae cafus elfe duplam , 
Atque hoc quidem Keillii theorema dlgnum in primis 
Cafalio videbatur, quod experimentis comprobaretur ^ nam 
quamvis intelligeret fieri nequaquam poffe , ut experimenta 
plane refponderent , ac refiltentis vim aeris raaxirao impedi- 
niento elfe , ne quod ratio praemonftralTet , id re ipfa €veni- 
ret; fatis tamen futurum elfe exiftimabat, fi experimenta pa- 
lum admodum aberralfent ; liraulque avebat, quanta reOftentium 
caufarum vis elfet , ex illa aberratione cognofcere . Qaare in- 
ter experimenta facienda illud in primis curavit , ut altitudines 
lingulas , e quibus globulus demittebatur , quam diligentiffime 
notaret , fimulque amplitudines , quae ftngulis altitudinibus in 
experiraento re ipfa lefpondilfent ; neque minus illas , qu^e e 
raathematicorum ratione refpondere debuiffent. Harum diiferen- 
tias deinde fubduxit , ^ tabulam confecit ad id , quod fibi 
propofuerat , aptifiimam . In qua cum aiia raulta , tum illud 
praecipue animadverti voluit , amplitudinem jaftus , cum pedes 
ipfos duodecim longa elfe e raathematicis calculis debuilfet , 
pede non plus uno , fi pauculos contemnas pollices , in expe-» 
rimento faciendo aberralfe . 
Cum hsec fibi fociifque fatisfeciifent , cozph ;am Cafalius 
in majorem fpem erigi , eamque raachinam velle condere , 
per quam relilientis globuli non velocitas tantum mutari pro 
volunrate polTet , fed etiam diredio . E fententia rcs ceffit . 
Machinulam condidit parvam ac perbrevem , fed fingulari ar- 
q 2, £], 
