CoMMENTARIt j 
centrum colligi . Non eft dubium , quin, fi i*d fiat , ali« fphae- 
rae partes ad puncfium, quod trahitur , accedant, aliae recedant; 
in accedentibus au:em propter imminutam diflantiam trahendi 
vis augeatur; in recedeatibus propter diftantiam auftam^ mi- 
nuatur. Fit ergo compenfatlo ; ac propterea fumma virium 
manet eadem ; neque ad trahendum pundum quidquam in- 
tereft, utrum fphserae malfa per totum fphaericum fpatium dif- 
fufa Jate fit , an in centrum coafta . Et fane qui fic difpu- 
tant, fi compenfationem fieri aequalem dem.onftrarent , confecta 
les efTet ; quoniam vero id non demonftrant , nihii efficiunt . 
Alii deinde funt multo ingeniofiffimi , in quibus regnat 
Joannes Bernullius . Hi per calculos rem expediunt . Atqui 
diiferentias adhibent infinitefimas Leibnitianorum more , & 
integrationes admifcent , ut mathematicos magnos agnofcas, 
limplicitatem illam tantam , quam Zanottus quaerebat , adhuc 
defideres . Plerique autem fic fere argumentando procedunt , 
ut a fuperficie fphaerica initium fumentes ad fphaeram ipfam 
perveniant . Sphaeram quippe in fuperficies fphaericas infini- 
tas , eafque concentricas , relolvunt ; ac cum demonftraverint , 
fuperficiem fphaericam quamlibet pundum extra fpha;ram po- 
litum perinde ad fe trahtre , ut fi tota in cenrrum coUecia 
elTet ; cum hoc, inquam , demonftraverint ; id facile , quod 
in finguiis fuperficiebus demonftraverunt , ad fummam omnium 
transferunt , ideft ad fphaeram ipfam . 
Eamdem viam iniit Gravefandus , mathematicus excelJens , 
Idemque phyficus experientiffimus ; demonftrationemque con- 
texuit , brevem admodum , fi tantum Jegas ; fi comprehendere 
etlam veJis , non admodum . Videatur autem fynthetica iis , 
qui fynthetici noii funt ; caJcuJos quippe difilmuJar. Ceterum 
habet formulas , eafque inter le ccmparat ; & induftrix appa- 
rent aJia^ , quae a fyntheiicis adhiberi non foJent ; ex ipla al- 
gebra fatentur fe efie ortas . 
Hos Zanottus , fcriptorefque aJios cum fruftra confuluif- 
fet , tunc enimvero inteJJexit , quam difhciJe id fd6\u ellet , 
quod verfabat animo ; minufque jam fpcrare coepit de fyn* 
thefi ; tamcn Canrerzanum torte naCi^us, mjxirr.o ingenio iu- 
venem , fibique amicitia conjuncTtiirm.um , a qco nihiJ non 
fperandum cUe videbatur , theorema ei propoftiit , rogavitque , 
ut ft otiofus eiTet , & veJJet , ingenii pericuJum in eo faceiet, 
nilxi! fibi gratius futurum , quain fi demonftrationem ejus aJi- 
quam 
