COMMENTARII* 20^ 
ContuHlTet, duo monet. Priraum non omnla , qusc cogitatione 
tantum comprehenduntur , efTe contemnenda ; nam & haec ve- 
re funt ; ac li nulJa omnino eflent , ne illa quidem elTent , 
qux effe dicuntur. Deinde has res ipfas , de quibus adhuc 
difputatum eft , non ufque adeo in cogitatione confiftere , ut 
non facillime ad fingularia corpora traducantur: quippe quac , 
fi obfervationes modo pauculae accelTerint, exprelTiffimara ad- 
fpe(flabilis mundi forraam exhibent . Quod ut manifeftum fiat, 
pr^cipuas Ccieleftiura orbium converfiones commemorat , ut ap- 
pareat , quam hae facile explicari polfmt , fi ad ea , quae, ipfe 
docuit , non nihii adjunxerit obfervatio . 
Ac primum fi obfervatione conftet, conftat autem cer- 
tifllme , planetas omnes per ellipfes quafdam verti , quae com- 
munem focum habeant, in quo fedeat fol ; elTeque areas, quas 
planeta quilque defcribit , quaeque in lole ipfo terminantur, 
proportionales temporibus , quibus defcribuntur ; quis non ex 
iis , quae tradita funt , ftatim colligat , non folum planetam 
quemlibet perpetua quadam vi urgeri verfus folem , led etiam 
hanc vjm reciproce proporiionalem effe quadrato diftantise , 
quae inter planetam & folem intercedit ? 
Et quoniam illud etiam conftat, planetas binos quoslibet 
circa folem fic verti, ut ft it quadrata temporura periodicorum 
proportionalia cubis majorum axium , hoc ipfo intelJigi ftatim 
poterit , vires etiam , quibus planetae duo quivis verfus folem 
urgentur , elfe inter fe reciproce proportionales quadratis 
diftantiarum a fole , unumque elTe virium genus, quo planetae 
aguntur om.nes . 
Atque haec quidem in planetis primariis valent, qui cir- 
ca folera volvuntur , obfervationibus confentientibus ; neque 
minuf valent in fecundariis, qui volvuntur circa primarios; 
nam fuus cuique primarius pro fole eft , iovis faiellitibus ju- 
piter, falurni faturnus, Junae terra ; quippe lunam, tamquam 
fatellitem , terrae adjungunt , qui terram numerant inplanetis. 
Apparet ergo communem quamdam gravitarem elfe tum pri- 
mariis in folem , tum fecundariis in primarios; ac cum lu- 
nam non alia ratione gravitare in terram conftet , quam 
qua ligna , & lapides , & terreftria quaeque corpora gravi- 
tant ; idcirco dicuntur omnia appetere fefe mutuo & comple- 
fti gravitate una . Hinc illa attradionis opinio orta eft , quam 
plerique fub Nevtono fecuntur praeceptore ionge maximo; 
eam- 
