34 OpifscuLA. 
Igitur colligendum videtur inter caufam terrxmotuum , 
& eledricitatem tantam efle conjundionem , ut aut amhx 
unam caufam conliituant , aut alteram altera ad agendum 
exJtet. Fulgurationes certe, qux duabus illis concuflionibus 
vehementioribus comites fuerunc , huic iilationi vim addunt 
fane magnam . 
Qaid fi aliorum tcrrxmotuum hiftoriam confulamus? Por- 
ro in Callii terraemotu nec turbo, nec fulgura , nec tonitrua 
defuerutit ad augendum horrorem . Hxc pariter phxnomena 
conjunda fuerunt cum eo terraemotu , qui Bononi^ fadus eft 
exeunte anno 1504. 
4. Ex corporum motu fingulorum proprio neceifario con- 
fequitur, agentem caufam non folum telluris tradum debuif- 
fe concutere communi motu , fed etiam peculiari ratione cor- 
pora fmgula afficere , & agitare . Nifi vero concipias fluidum 
erumpens , & corpora pervadens, ac comprehendens, quem- 
admodum eiedrici principii ingenium eft , iilud omnino non 
inteliiges . 
Neque novus eft hic motus , aut minus forte obferva- 
tionibus confirmatus , ut in dubium revocari polTit . Genti- 
iis (a) in fuo per mundum itinere, dum terr^motus , qui in 
mari fiunt, defcribit , vehementer miratur navium ad ancho- 
ram confiftentium irregularem motum , quo membra omnia , 
partefque navis feparatim agitantur , non lecus ac fi navis 
pars terrx elTet , neque in fiuida materia nataret . Inteliigit 
quidem , eum motum ad fummum effe expedandum , qui in 
maris tempeftate excitareturj fed hunc motum dum animad- 
verteret , maris fuperficies asquabilis erat, undx non attolle- 
bantur , agitatio omnis erat interna , quoad ventus excitatus 
eft . Idem habet Schouten (b) de earumdem navium vehementi 
agitatione fub terracmotu , etiam ubi mare quiefceret . 
His pofitis meo quidem judicio firmiifimis , nunc hypo- 
thefim proponam ad eledricitatis adionem fic explicandam , 
ut ea univerfi phsEnomeni principium , & caufa habeatur . 
Eft enim aliquando conjeduris indulgendum , ut obfervatio- 
nes inftitut:« fimui conferantur , iifque inftituendis propofitus 
videatur efle finis aliquis. 
Cer- 
(a) Nouveau Voyage du Moniie T. i. psg. 172. 
(b) T. 6. pag. "103. Vidc hos auclores ^pud Buffon . T. 2. hyftor. 
naiur. art. \6. 
