114 Opuscula: 
!. 37. cap. S7c. Trsa homlnum miUia y inquit Livius Coloniae fnitium at* 
tingens , Bononiam dedu^a funt , quinquagena jugera peditihus 
ajftgnata , equitibus feptuagena . Agri locum animadvertite , qui 
jugeribus datus fuerit , itemque foli amplitudinem , qua ea- 
dem jugera continerentur » Quod ad primum attinet , ratio 
ipfa fuadet , montanum agrum colonis haud fuiffe aflTignatum , 
quod cuiturx minus aptus fit , ejufque inaequalis natura , at- 
qus feracitas fortem eorum inxqualem reddidiifet , quam ae- 
quaiem conltituere oportebat . Planitiem dare jugeribus in 
more pofitum fuiffe conftat multis Coloniarum exemplis , & 
B^ont. de fcriptorom audoritate . Frontinus de Colonia Praeneftina fer- 
CoIoniiSo. monem habens ager ejus inquit, a Ill^viris pro parte in juge- 
rihus ejl ajjtgnatus ^ ubi cultura ejl^ Ctzterum in ahfoluto ejl re* 
liBus circa montes , Eadem fere verba de agro Spoietino , item- 
que de agro Potentino , & delnteramne Paleftina Pieeni. Agens 
vero de Colonia Gavis ab Augui^o dedudla, aperte monere vi- 
detur, quod fi in montibus aliqua cultura erat, n^hilominus in 
, abfoluto, ideft fine jugeratione relinquebantur. In agro autem 
Colonix Capis refert , miiitem habuiflfe portionem in planitie . 
Practerea animadverto , Romanos jugera nequaquam dedine pa- 
luftribus locis . Quse res etiamfj ipfo fine jugerationis , agri nem- 
pe cultura, atque hominum alimento minus cognofceretur, fcri- 
ptorum traditione profe£lo manifefta effet . Etenim Agenus Ur» 
feicus antiquus Frontini Scholiaftes, ubi agitde locis, quae in- 
foluta 5 ideft fine menfura, relinquebantur , fic rem explicat; 
hizc autem funt loca^ qui£ infoluta dicuntur^ qua aut in faxo" 
^s^ <lst Jlerilihus locis funt ^ aut in paludibus ^ ubi nulla potuit 
exerceri cultura ; quia dum non ejfet quod excoli potuijfet , nul" 
lis necejfe fuit limitum regulis obligari ^ proptei ea cb* foluta lo' 
ca Docata funt ^ Et alibi de locis relidis : dicuntur cb* ea rc 
Utia loca^ qu£ ^vis aqua ohtinuit. Hac loca cb* infoluta ^vocaH' 
tuf His igitur omnibus patet omnino jugera , qux colonis 
Bononix aiiignata fuerunt, planitie n occupafle arabilem , at- 
gue fecundam » Quseramus nunc quanta eiTet vis jugerorum o. 
Li- 
Eridaai oftiis interpofitam , atque inde ab bujufmodi alluvioois tem- 
poribus paulatim linium Pado atFerente elatani obtiuuifle fuptrficiem 
ficcam , incolumem , fecundam , idcirco eamdem regionem donum 
Padi appellari polFe , ut inferioris Aegypts pars donum Nili efle puta- 
tor . At vero ft res ita fe habet, ut nonnuUi putant phyfiulogi, ea ad 
ijsemotiifima teinpora pertinei, de quibus non eft hic fermo. 
