Opvscvla, 
117 
rum menfuris, verique fimilitudine inhxrentes ingentem pa- 
ludem , qua bononienfem planitiem obrutam fuilTe jamdiu 
pracdicant , quatuor milliaria ab ^milia via retrahendam ar-^ 
bitramur, vel faltem quantum fert antedida jugerorum fum" 
ma neceifario minuendam (a). Verumtamen quis credat, eam- 
dem jugerorum quantitatem , & locum fuiffe unicam planitiei 
partem aquarum inundationum expertem , atque aptam cul- 
turx ? Romani, utAppianus refert , atque Dionyfius, cum re- ^Ap.bel. civ. 
giones fubjicerent, in eafque mitterent Colonias , non omnem DionyfJ. 2. 
populum nativis fedibus expellebant. li profedo ejiciebantur, Liv.L36.dePl 
vel fponte abibant , quorum agri novis colonis tributi erant . Cornel. cum 
Qui vero permanebant , undenam fruges petebant , quibus ^^i®^ ^^^^** 
alerentur.^ FortalTe e jugeribus Romanorum , atque iis frudi- 
bus, qui eorum vidui fupererant ? Non video qui id fieri 
poruerit . Etenim quinquaginta jugera , fi cum menfuns no- 
llris conferantur, fere 60 tornatura complent (b) , quas mi- 
litum familix frugaliter alenda: vix fufficiunt . Cum autem 
legimus tria hominum millia deduda fuifTe , non tria millia 
capitum intelligere fas eft . Qui fibi perpetuum domicilium 
aliquo loco conllituit , non uxorem profedo, non filios eo 
loco relinquit , unde difcedit , Famibam un'que transfert , non 
fe tantummodo ,* ut propterea de ter mille familiis numerus , 
quem Livius dixit , intelligendus fit (c) . Interpreiarionem hanc 
praecipue confirmat exemplum , quod Livius exhibet Iib. 47. 
cap. 17. VoJiHlantlhus ^ inquit, a Senatu Aqiiilejenjium legnth ^ 
ttt numerum colonorum augeret y 1500 familidt, ex S^C.Jcri^tt&^ 
triumDirique , qui eas deducerent ^ mijjt funt . His praemilfis ca- 
pitum numerus inquirendus eft , quem familix Bononiam de- 
du- 
(«) Non enim omatno contendimus, univerfjm pianitiem Bono» 
nienfem palude aliqua parva , atque inconltanti deftitutam fuiiTe . For- 
talTe foli concaviiaifcs alicubi erant pluvialem aquam detinentes. 
(b) Tornatura bononiensis 14400. pedibus bononiensibus quadra- 
tis conftat. 
(c) Praecipue id intelligendum de Coloniis latinis , quarum colonis 
snagnus jugerorum numerus femper affignatus fuit . Latinae Colonise 
€r.int Bononia, Aquileja , Placentia , & Cremona . De duabus hifce 
poftremis hxc funt in Livio lib, 37. Ex Gallia Legatos Tlncendno- 
rum , CP Cremonenfium L. Aurunculejus Vrator in Senatum introduxit 
iis querentihus inoi^iam colonorum^ aliis helU cafibus aViis morho ah- 
fumptis quofJam tadio accolarum Gallorum reli^uiffe Colonias j decre- 
vit Senatus uti C. Lalius Conful ^ fi ei videreiur ^ fex miWia famiVia^ 
rum confcriberet , qua in eas Colonias dividerentur . 
