OpUSCULA, 5 2'' 
2 
tmx Bononiam fye6i&t . Veruntamen illi fcriptores , qui ex Cluv. pag, 
lis paludibus omnem Bononienfem agrum paiuftrem fuiffe in« ^^9' 
tulerunt, falfa argumentationc , & praecipiti judicio lapfi funt . 
Unde enim paludum fines metiuntur? Quonam antiquitatis 
indicio arguunt , eas latilfime patuifle , cum monumenta a- 
grum incolumem indicantia inter ^miliam , Scultemnam , at° 
que Primarium , & fatis lorage ab hifce extremis nonnulla 
cruta fuerint? Facili negotio concipi poteft, aquas pluviales 
prxdidlorum locorum parva quadam foli concavitate fuiffe 
detentas , ut oftendunt milites intra ipfas palodes fine navigiis ^^^^ ^f^^g 
dimicantes , neque eft cur exiftimemus , torrentes omnes , at- 
que univerfam agri fuperficiem declivitatis defedu aquarum e- 
miflioni naturaliter atque perpetuo fuilTe ineptam . Qui autem Claud, Epi- 
fic exiftimant, ii funt potifTimum , qui verba Claudiani , &. ^s^^^^*^!'- 
Vibii Sequeftris breviflima , & minime paludum fines, & ma- lo^^^vib^X 
gnitudinem attingentia ad fuam quique fententiam traduxe- paliidib, ' 
runt . Claudianus vix raucac fiagna Padufc commemorat; Vi- 
bius inter paludes Galliac Padufam recenfet , nihilque addit 
prxterea . Hxc fcriptorum indicia paludem aliquam ex Pa« 
dufac amnis exundatione orram innuunt . Fatemur libenter ; 
idque Servii commentario ultro confirmamus , Veruntamefi 
probandum elTet, exundationem ad dexteram amnis patuif- 
le, qua parte Bononienfis ager fenfim colles verfus aflurgit., 
potfus quam ad finiftram , ubi patet ager Ferrarienfis g & ubi 
profunda planities inundaticnes arguit, eaique fuifTe ibi do° 
cet antiquiflimarum paludum hiftoria. Quod etiam fi fatere» 
jBur 5 amnem ad dexteram aliquando exundafie, is fluit ju- 
xta fines territorii , forum autem Gallorum , arque via ^mi^ 
lia inde ab iifdem finibus abeft palTibus viginti mille. Quas 
tam immanis eluvies ad tam remota extrema una aquaruni 
continuitate pertineat? Porro fi Plinii verba attendamus, qui'=' Plin.locodi. 
bus Primarium defcribit , ex iis longe aliud inferre |icet|<^o. 
quam inundationem univerfi agri BoDonienfis , vitium chro- 
nicum , ut ajunt, & necefiarium . Etenim Fadufam , atque 
Auguftam foflTam eidem additam percorrebant perennes , ac 
velocifrima^ aquse fuperioris Padi, qim alveum in dies fode- 
rent j foffx vero ipfam appellationem , qua FJinius utitur^ 
neminem laret ex verbo fodi^ ortam , excavationem fignifica« .^^^ 
re , ur , nifi genuinum fenfum verborum contemnamus, in^ 
teiHgendum fits folTam manu hofninum cxcifarn fiuentes aquas 
