OpUSCULii 153 
voluptas confequitur . Sed fua cuique temporis diftr^butioni , 
tum tardiori, aut celeriori motus progreflioni volupt^tis qoac- 
dam forma eft certa , & propria . Uno verbo eruditis omni- 
bus hac in re plane conftat , tum fenfus experientia , tum a- 
nimi animadverfione perfpicua, atque illuftri , quae cujufque 
effedus caufa fit. Quid igitur de caeteris dicendum erit, qui 
fintrudes? Nifi rationes temporis, five, ut ajunt, rythmi ge- 
nera ii etiam aliquo modo nofcerent , voluptate frui haud 
polTent, quae inde confequitur. Nam ab elFedu caufa fejungi 
nequit. Fruuntur autem, quod conftat . Nihil enim tam in- 
figni mutatione cantilenae formam vitiat, five ad aliam for- 
mam transfert, quam varietas in temporis fluxu , atque or- 
dine . Quod fi quis negaret , cerriifimo eodemque facilhmo 
cxperimento probabirur, quoties mutata ratione temporis , vo- 
cibus vero iifdem , & vocum rnutua fervata diftantia cantus 
idem iterabitur. Rythmum enim immutari aeque fentient, tum 
qui fmt eruditi , tum qui Qnt rudes omnino . Rudes igitur 
rationem temporis , & lythmi genera aliquo modo nofcunt, 
idque certum eft . Non autem nofcunt eo ipfo modo , quo 
eruditi / ft enim percundleris , nefciunt aliud rythmi genus 
duplexefTe, aliud triplex . Si admonueris, deinde iterum per- 
cunderis de hac , aut de illa cantionis formula , iterum fe 
ignorare confirmabunt, aut fi fidcntius refponderint , facpe tri- 
plicem dicent eum cantum , qui dupla fluit temporis ratio- 
ne ; duplum qui triplici ; quamquam caeteris ea res ita aper- 
ta fit , & patens, ut diximus , Ad me igitur qucd attinet, 
fatisfecifle puto oppugnatoribus rationum omnium , neque am- 
plius fore quemquam , qui mihi jure objiciat, haud pofle ho- 
minem ratione affici, nifi rationem agnoverit. Vero cum iis 
etiam mirum videatur aliquid me ab intelledu arceifere , quod 
aurium augeat voluptatem , diligenter quaefo hoc loco ipfi- 
confiderent, nihil magis remotum a corpore , nihil ab omni 
fenfu magis alienum, & fejundum excogitari a nobis aut fm- 
gi pofte j quam tempus , & temporis menfuram , ordinem , 
acquabilitatem . Tum illud me doceant quonam modo & aequa- 
biiitas temporis, & percuiTionum ordo , & ordinis ejufdem 
conftantia ( qux fmgula non nifi animi intelligentis vi , & 
commin.fcentia percipi , ac retineri polfunt) tanti effe polTmt 
in cantu , quanii efle conftat , fi ad eam voluptatem augen- 
dam , & perficiendam , quam aurium fenfu accipimus, nihil 
T, VII, V ab 
