324 Opuscula. 
ioquimur falubritate, quse magis ad tuendara & confervan- 
dam , quam ad reftituendam valetudinem refertur ; quo qui- 
dem falubritatis genere eae cum primis excellunt , quae ab 
extranea ejufraodi principiorum miftione ommum funt rnaxi» 
me folutx ac liberx , quales sunt e purioribus , de quibus di- 
ximus, fontibus erumpentes , merito propterea cxteris omnium 
confenfu antepofitae . Flumineas fecundum quafi locum poft 
eas tenere antiquitus exiftimatae funt ,* nec tamen fluminum 
perxque omnium , quorum videlicet , cum ex ipfa fcaturigi- 
num , ex quibus profluunt , & augentur diverfitate , tum aliis 
plurimis ex caufis varietas magna exiftit . QimJam hujus geue* 
y/>, inquit Plinius, apifftms, ^ ali& alihi » Vanhorumr B^es ex 
Choaf^e , ^ EuUo tantum bibunt . Edi quami>is in longinqHtt 
comitantur ; ^ horum placen potum , non quia funt amnes ap- 
paret , quoniam nec e Tigri , nec Euphrate^ nec e multis aliis 
yihunt (a) , hadenus ille • 
Romani olim , cum per annos amplius quadrfngentos fo« 
la aqua ex puteis , ex Tiberi , ex paucis vicinis fontibus hau« 
fta contenti fuiflent, de falubrioribus aliis in urbem adducen* 
dis cogitarunt , exftru^lis eum in fitiem mirandis AquaEducluum 
operibus, quorum plerique ex fontibus eas & lacubus longif» 
fime diftantibus , duo etiam ex Anienis fluvii fuperiori al- 
veo excipiebant . Eorum operum , quac partim fubterraneis 
cunicuhs ac fpecubus conftabant , partim fupra terram exac- 
dificatis arcubus fuftinebantur , rationem omnem expofuk |u- 
lius Frontinus , qui Trajano imperante totius rei aquarix Ro- 
mx fuit Prxfedus . Urbis principis exemplo , in municipio- 
rujn , & coloniarum vah"diorum oppida , per Aqun^dudus fi- 
militer conftruitos, aquac falubritate praeftantes trahebantur ; 
id quod in urbe hac noftra fadum fuifte is, quem iupra me- 
jriOravimus, antiquilfimus docet Aquasdudlus . Cum autem in 
propinquis ac finitimis montibus non facile fontes reperiren- 
tur, qui fatis largam aquarum laudabiHum efFunderent co- 
piam , ex flumine eas aliquo derivare opus fuic . 
Leander Albertus , & qui eum fequuti funt Hiftorici 
Boftri plerique , non fatis expioratis vetufti illius operis , quas 
adhuc fuperfunt , reliquiis , conceptas ab eo fuiife Rheni a- 
€[uas , & ad loca uibi propinqua dedudas arbitrati funt ; qux 
res 
(a) Plin,. loco cit. 
