Ofuscula . 
^77 
menta de concurfu , & iclu , & rei^exione corporum ; ob qu.o- 
rum caullam opus eft ei confiderare eiafticitatem corporum » 
quibus experimenta capiuntur , Quod quamvis in vitro perfe- 
dam elafticitatem non inveniat, quam in nulia invenire fate- 
tur corporum fpecie, faitem elafticitatem tantam elTe in vi- 
tro cognofcit, ut ftatuat de duabus pilis vitreis, quse ad con- 
grelTum , atque ad idum veniant , earum veiocitatem reiati- 
vam concurfus fic fe liabere ad veiocitatem reiativam rellexio- 
nis uti i6 ad 15, Elallica igitur cum fit , imo maximopere 
eiaftica , fubftantia vitri , fatis ciare patet ipfam comprelfiones , 
& diiatationes ingeiTtes fuftinere polTe , cum ingentes fmt 
cauifae , quae eas producant . Piacuit dodilumo Geminiano Mon- 
tanario vitri dilatationes infpicere , ope elegantis experimen- 
ti . Curavit enim , ut nonnulla conficerentur fila vitrea, quse 
ob diametri exiguitatem chordis cytharas allimiiabantur . Deln- 
de ferro cuidam immobiii altera fiiorum extremitate com- 
milfa, cum extremitas aitera manu diftrahebatur , ftla fenfibiii- 
ter protrahi obfervavit , & magis fubtiiia magis produci , ml- 
nus autem produci fubtiiia minus ; hoc refert Auiftor in Epi- 
J}ola de vitris temperatis Comiti Hieronymo Savorgniano Jcripta ; 
in qua etiam exhibet expreffam iineoia quadam acquifitam 
unius ex his fiiis iongitudinem . Et lioc experimenrum eft , de 
quo etiam ioquitur elariirimus Donatus Roirettus 1/2 capite XVL 
fui operis ds Compofttione ^ atque de PaJJionibus vitrorum . 
At ergo cum vitrum tanta eiafticitate gaudeat , & pollit 
ob parvas adhuc caulTas tam fenfibiiera diftradionem ferre , 
mihi videtur faciie elTe hoc argumentari ; videlicet extra(flo 
vitro a fornace, in qua ignis , potentiffinna fane cauiTa , ipfum 
magnopere diiatabat , cum ipfum improvifo in frigidum io» 
cum transferatur , partes eius exteriores necefium eile uno quali 
t^^mporis momento , & frigefcere , & conftringi , & obdare- 
fcere ; quo poftea fit , ut pauiiatim interiores partes fdgQicen- 
tes nec prorfus obdurefcere , nec conftringi queant . Qua pro» 
pter in totali refrigeratione componitur ex vitro , ut ita di- 
cam , elaftrum quoddam heterogeneum ; ideft quod ad partes 
externas elaftrum conftipatum ad dilatationem tendens , quod 
autera ad internas partes , qnarum major eft numerus, eia- 
ftrum diftractum indigens contra(?lione : qui interim duo con- 
trac^ionis , & diiatationis nifus , unus adverfus aiterum pugnaj^s , 
quique ftmul , & cum figura vitri , & forfan cum quadara alia 
T. K P. IL Z eiTen. 
