26o 
Opuscula « 
ficie curva defcrlpta fuerint , adhibita eadem fupputatione m 
crrorem nos labi oportebit , ac propterea latitudinis comple- 
mentum , quod calculo eruitur, cum eo convenire non pote- 
rit , quod immediatis obfervationibus definietur . Haec fane 
verillima funt , fi geometrica fubtilitate fpedentur ; reliat in- 
quirendum an differentia in Jioc brevillimo telluris tra(flu , 
quem ad examen nunc revocamus , fit adeo exigua, ut poflit 
in errorum ambiguitate , quos nemo obfervando cavere po- 
tell , prorfus deiitefcere. 
Reprsfentet ellipfis VMp meridianum bononienfem , & 
locus , ubi angulus polltionis dimenfus fuit , habeatur in M, 
Ibi linea verticalis delignabitur du6la ad eilipfim normali M Q_, 
quae axem telluris fecet in Q_. Equidem obfervatori , qui di- 
verfatur in M, perinde erit , ac fi tellus fphaerica efTet habens 
centrum in Q_, ubi normalis incurrit in axem . Concipiamus 
m fuperficie telluris alteram ellipfim defcriptam elTe per po- 
los P , /; , & per objedum ab obfervatore in M profpectum , 
quae propterea meridianus objedi appellabitur. Fingamus prse- 
terea hanc ellipfim una cum objefto revolvi circa axem P;?, 
donec congruat cum meridiano PM;?, & fit objed'! locus in 
H. Per H ducatur normalis , quse alteri occurrat in puncfto E, 
ac propterea tum M E tum H E haberi poterunt pro radiis 
evolut^ punc^orum M, & H, qu^e parum dilfita funt . Jun- 
gantur duo punc^a H, linea HQ_. Enim vero li tellus 
iphxrica elTet habens centrum in Q_, qualem fibi fingit obfer- 
vator in M , latitudinum differentia aequalis foret angulo MQ H; 
& revera ii ponimus differentiam longitudinum inter duo lo- 
ca M , & H accuratiflimis obfervationibus conftitutam elfe , 
& fi data fit latitudo pun(5ti M, & angulus pofltionis, quem 
fupra innuimus , ab hifce tribus elementis latitudinem loci H 
trigonometricis rationibiis fupputantes a ligura fphaerica nihil 
recedentes tandem deveniemus ad anguium M QH ; at fi im- 
mediatis obfervationibus latitudinum differentiam inveftigabi- 
mus obfervando fciJicet tum in M , tum in H altitudinem 
meridianam ejufdem fideris prope verticem tranieuntis, refui- 
tabit angulus MEH. Cum autem in eliipfi relata ad axem 
minorem radius evolut^ brevior fit normaii , iatitudinum dif- 
ferentia minor in fphaera exiftet, quam in fphisroide compreifa 
ad poios , contra vero major erit, fi fphttra comparetur cum 
fpii^roide obionga . i^unc videamus quantum aiter angulus ab 
aitero differat . Jam , 
