OpUSCULAi 
optimus effe : fi demum charta exardefdt » elTe & malus ] & 
improbabilis . Haec omnia Reiroiiio, & Fontenellio fkcile con- 
cedam . Verum placeret ipfos regulas in medium promere , 
quibus dimetienda fit nigrities macularum ab uno , atque ab 
altero pulvere in fubjeda charta imprelTarum , ut proportio 
vis unius pulveris ad alterius pulveris vim determinetur . Ufque 
eo dum regulae hae defiderantur , Pyrotechnicos non definam 
ad machinas revocare , ex quibus etfi non omnia prsecife difci- 
mus , per eas fit faitem ut non omnia omnino ignoremus . 
Machinae , nec inficior , in hoc peccant, quod funt machinae ; 
attamen fi machina: nullae elTent , quae effet Phyfica ? Phyfica 
abfque experimentis fubfiftere recufat , experimenta abfque ma- 
chinis . Et quamvis anomaiiac bene multae machinas , proinde- 
que experimenta afficiant , confidit taraen Phyfica fcientiam 
fe effe prae ceteris utilifiimam . 
Et fane , licet multi facienda fit Fonteneliii , atque Refro- 
nii aucloritas , quot & quam variis femper inftrumentis pul- 
vis pyrius fuit pertentatus, & pertentatur adhuc , ut ejus vis 
patefiai ? Machina utuntur nonnulli , QFig.i.') quam infidet 
tubulus verticulis parvam pulveris portionem capiens , qui , 
cum accenditur , fuprapofitum elevat operculum : operculum 
autem jjngitur circumferentiae rotae cujufdam mobilis circa 
fuum axem , quapropter operculi elatio efHcit , ut rota fe fe 
iionn)hii convertat : rotae circumferentia eft dentibus inftru(5ta , 
qui interim dum fimul cum ipfa circumvolvuntur , elaftrum 
comprimunt , quod paullatim rotae motum deftruens , ipfam 
tandem quiefcentem reddit. Dentium numerus five ma/or , 
five minor , qui elaftri refiftentiam fuperavere , vel maiorem , 
vel minorem pulveris vim indicat. Machinam hanc docT;ilfimus 
Sodalis nofter Chriftianus Volfius in capite prinao Pyrotechniae 
commemorat . Hanc proponit Surireus e Sancto Remigio , aliam 
anfuper addens huic rauito fimilem , in titulo decirao tertiae 
partis animadverfionum in tormenta bellica. De hac, deque 
alia ei fimili agit Blondus in articulo de Inftrumentis ad ex- 
plorandos pulveies idonei , quem legimus in quinto volumine 
operis celeberrimi , quod Eacyclopedia audit . Hanc explicat 
Frezierus in capite quarto primae partis Traclationis ignium 
arrificialium . Hujus defcriptionem exhibet Saverienus in pri- 
mo volumine Didionarii Univerfalis rerum mathematicarum 
atque phjficarum» Caeterum Saverienus ipfe fatis declarat , le 
noa 
