Opuscula. 34.9 
plumbeus fuftlnens laminam dupliciter denticulatam , cujus 
afceafui nullum prseter maflae gravitatem opponitur obftacu- 
lum : in noftra vero machina lamina horizontalis extoUis , cui 
lamina perpendicularis infirtit una ex parte dentibus munita , 
qux cum furgat , fuperanda ei eft vis elaftri , qupd iugiter fe 
fe inter eius dentes configit . Quo vel adfit plumbi pondus 
in machina una , vel prelfio elaftri in altera, femper fit , ut 
cum vi quadam conftanti pulveri pyrio fit dimicaodum . Hoc 
in cauffa eft , ut me nihil a veritate aberrare cenfeam » fi 
unam eandemque judicera utriufque machinae efTe naturara . 
Machinam aliam proponit Volfius , quam pariter ad harum 
naturam referri arbitror . Uxc prx cxteris fimpliciftima elle 
videtur : utinam ne elfec rainus tuta quam ceterae . Sed ut ad 
machinam Truchetii , & ad illam , quae in Inftituto eft , re- 
vertar , fciendum eft , Fyrotechnicos , cum ipfi iftarum ope 
de pulveribus variis periculum fecerint , defideravilfe variorum 
pulverum vires proportionales eife numeris dentium , qui fu- 
pra elaftrum extoilebantur in Inftituti noftri machina , aut 
fupra veCles in illa , quam Truchetius invenit . Hoc autem. 
falfum eife judicarunt; vifus enim eft- iliis , raajor dentium 
numerus afcendiire , quam opus elfet . 
Interea Galli , rerum beliicarum omnium , ideoque & 
pulveris pyrii valde ftudiofi , animadvertentes qua dubitatione 
Pyrotechnici five fui , five exteri ejus vim dimetirentur , arbi- 
trati fuerunt ex quadam giobi projedione perfecftum pulverem 
dignofci poffe . Utuniur ipfi mortario , cujus diameter feptera 
pollices , & tres iineae parifienfis quadrantes aequat: in hoe 
mortario , quod femper inclinatum elfe debet ad horizontem 
angulo 4$ , pofito globo pondere librarum fexaginta , & in 
ejus camera tribus puiveris unciis, fi amplitudo jaflus obti- 
neatur aqualis hexapedis quinquaginta , pulvis gaiidere credi- 
tur convenienti perfe(5lione , atque vi . Ex quibus principiis , 
& per quas dedudiones ad hoc ftabiliendum theorema deve- 
nerint Galli , filent: cenfere poifumus theorema ortum effe ab 
obfervationibus atque experimentis . Quse autem prarcife fit, 
tum forma , cum magnitudo , live mortarii , five ejus bafis 
fatis colligitur ab imagine , quam praebet Surireus e Sanclo 
Ksmigio in titulo decimo fecundse partis Operis , cujus fupra 
memini , Multi funt Audores , qui de hoc loquuntur morta- 
lioj fed prae caeteris vaieat Saverienus s qui animadveriione 
qiii- 
