362 
Opuscula . 
mabit . Attameii concedatur mihi paulifper hanc vlm liberlus 
fumere , & ejus communicatione omifla » me aliquibus con- 
fiderationibus naturam ejus , & ultima aftionis fux principia , 
atque originem perfequi . 
Amplitudo nominis immortalis Nevtoni tic omnem olf- 
bem comprehendit , ut nemo fortalfe ignoret quod ille dicit 
in decima ex quieftionibus , quae in fine Opticae pofitae funt ; 
videlicet ,, Pulvds tormentarius , quum ignem concipit , abit 
u in fumum flaramantem. Carbo nimirum, & fulphur ignera 
j, concipiunt faciliime , nitrumque accendunt; nitrique fpiritus 
9, inde in vaporem rarefadus , proruit cum explolione ; fimi- 
„ iiter ac aquae vapor ex aeolipila . Sulphur quoque , ut eft 
volatile , convertit fe itidem in vaporem ; id quod explofio- 
3, nem illam adauget „ & aliquanto poft Au^lor maximus 
addit . ,, Explofio itaque pulveris tormentarii oritur ex celeri 
9, ac violenta ad:ione , qua tota permixtio fubito , & vehe- 
9, menter calefa(5ta rarefit utique , vel convertit fe in fumum 
„ live vaporem : qui denique vapor aftionis iftius violentia 
9, eodem tempore candefaclus , flammae nimirum fpeciem ex» 
hibet . Hacflenus Nevtonus . Clariffimus Sodalis nofter Fran- 
cifcus Vandellus in Opufculo, quod tomo quarto Coramen- 
tariorum noftrae Academiae adjungitur , vim pulveris & ipfe 
deducit praecipue a vapore , in quem refolvitur aquofus humor, 
qui in nitro continetur . Hujus feiitentia videtur mihi non maxi» 
me a fententia Nevtoni difcrepare , Incredibile obfequium eft, 
quo fummum aflicio Nevtonum r ad Vandellum autem me 
trahit praeter obfervantiam , confuetudo atque benevolentia an- 
tiquiflima : tamen fum ego ab utriufque opinione aberraturus. 
Fore utique fpero ut amicus libenter mihi ignofcat , qui fane 
gaudebit fententiam fuam cum Nevtoni potius fententia com- 
poni quam cum mea . 
Neque ingenio tamen meo opinionem , quam fequor, 
tribui volo . Hanc enim fecuti funt parvo cum difcrimine Boy- 
Jeus , Delahireus , Joannes BernuIIius, Belidorus , aliique non 
pauci ; fed hujufmodi opinio minus tuta videri coepit , poft- 
quam fententia magni Nevtoni pervulgata fuit . Jam intelligi- 
tis , Sodales , me vira pulveris tribuere elafticitati aeris , qui 
in ipfo continetur , quique ex ipfo inflammationis caufTa erura- 
pit , & expanditur . Hanc fme opinionem cura femper multo 
probabilera judicaviffem , & cura tandera ftatuiiTera Academlae 
ex- 
