366 
Opuscula . 
Secundiim . Matena hjec , cum fe fe explicat , &dilatat, non 
utique fiftit liatim ac ad naturalem aeris denfitatem pervenit, 
fed antequam in hoc ftatu demum quiefcat , ob conceptam 
vim multo magis expanditur. Quam legem etfi caeteris elalhis 
quis negaret , experimenta doftiiiimorum Philofophorum atque 
obfervatorum diligentium fatis docent & confirmant naturam 
elaftro huic impofuiffe. His ita conftitutis videatur jam , quse 
elTe debeat hujus eJaftri dilatatio , ut dignofcatur quantum 
pulveris dilatationibus affimiletur. 
Dico igitur , haberi fpatium majoris dilatationis iftius 
elaftri , rnultiplicando per fe ipfum nuraerum , qui exprimit 
elaftri denfitatem in ftatu comprelTionis , fuppofita denfitate 
naturali =: i. Q^uod , ut clarior fim , exemplo explicabo . Sit 
elaftri conftipati denfitas 64. vicibus ma;or denfitate naturali : 
dico fpatium maximx dilatationis efle ad fpatium conftipatio- 
nis , ut 64 X 54 ~ 4095 ad i . Quod , audite , precor , quo- 
modo mihi probari videatur. Sumantur , ut fimiles, figurje, 
qu3S circumfcribunt elaftium five conftipatum , five in naturali 
Itatu, five in maxima diltrac^lione , immo ob majus commo- 
dum fumantur ut fphaerse. Sit ergo , fequendo exemplum pro- 
pofitum , denfitas conftipata ad denfitatem naturalenn , ut 64 
ad i; erunt quoque per primam definitionem primi libri Prin- 
cipiorum Mathematicorum fumrai Nevtoni eorum fpatia in 
ratione reciproca , ideft uti i ad 64 . Et ideo fi o i ( vide tab.) 
fit diameter denfitatis conftipatse, erit 04 diameter denfitatis 
naturaiis ; funt enim i — 1 1 4— {/64.. Nunc autem notan- 
dum eft , quod ipfe incomparabilis Nevtonus in propofitione 
XXIII fecundi libii demonftravit , videlicet ; „ Si fluidi ex 
s, particulis fe mutuo fugientibus corapofiti denfitas fit ut cora- 
„ preffio , vires centrifugae particularum funt reciproce pro- 
„ portionales diftantiis centrorum fuorum . „ Aer interea, qui 
profeifto elaftrum componit , quod nunc expendiraus , fi ex« 
perientias , & theorias ampledamur , quas Mariottus exhibet 
in citati fui operis principio , fiuidum eft , de quo affirman- 
dum quod „ denfitas fit ut compreflio.,, Ergo fi in ftatu na- 
turali aeris particulse fe fe repellebant ita ut una ab altera 
diftaret intervallo 04, in ftatu conftspationis particulae eaedem , 
quae non amplius diftant nifi longitudine ^ r= o i , fe fe re- 
pellent , uti monet Nevtonus j vi auda juxta propcrtionem 
re- 
