Opuscula. 
infiiiita irregularltas vlx finit confugere ad rudes obfervatio- 
nes , & ad deducftiones minime rigidas . Si ergo interftitia oc- 
cuparent $ fpatii , exprimendum effet fpatium non per nume- 
luin granulorum 50 , quae continet , fed per numerum , ad quem 
ita fe haberet numerus 50 , ut | ad 1 ; qui numerus elTet 66 
-f- f . Immo quia interftitia minus occupant , quam ^ , elegi 
numerum 64 , qui infuper cum elTet cubus , & faciliorem cai- 
culum , & commodiorem demcnftrationem fuppeditabat - At 
vero, quoniam demonftratio univerfalis eft , affumi quidem 
poteft numerus 66 -f- f ad exprimendam conftipationem , & 
tunc erit maxima dilatatio =1 4444-!- 1 . Et fi tamen fupponi 
placeat interftitia occupare f , exprimatur conftipatio per nu- 
merum 75 1 & tunc habebimus maximam dilatationem = 5625. 
Qj.ix maximae dilatationes nimirum tales funt , quales le ob- 
fervavilTe monent Amontonius , Belidorus , Vandellus , caeteri- 
que Au(flores celeberrimi . 
Neque Jam diffimulo duas necelfarias efTe fuppofitiones, 
ut retle affirmetur diJatationes has maximas elTeveras; nempe 
fupponere oportet cum Belidoro „ pulverem inflammatum nil 
„ aliud elTe praster aerem fummopere rarefadum ; & cum 
Mariotto condenfationem aeris augeri juxta proportionem , 
qu3£ ipfum comprimunt . „ Si vero fuppofitiones hx duae 
aliquam patiantur exceptionem , fatis mihi erit in argumen- 
to , in quo tam difficile eft exade cogaofcere verum , me ad 
verura aliquantuium accedere voluide . 
Poftquam expenfum fiiit utrum in pulvere aer „ phosno- 
menis explicandis fufficiat , „ reliquum elfet exquirere an in 
pulvere hujus cauffis praefentia realiter fubfiftat , ut legi Nevto- 
ni , & Philofophiae perfede obediatur. Sed ego quidem puto 
Hauksbejum , Hallefium , Bernullium , Salutium j & alios hoc 
ita demonftraviife , ut fpem ademerint prope omnem demon- 
ftrationi quidpiam adjungendi . Attamen fi liceat pauciffima 
qusedam & parvi adraodum moraenti addere doftrinis atque 
inventis excellentibus , & numero , ut ita dicam , innnitis , 
breviflimas limpiiciffimafque experientias memorabo, quas mihi 
_placuit inftituere . PhiJofophi hi fummi aerem e pulvere ex- 
traxerunt , loiventes nitrum in partes , oiix ipfum conftituunt , 
eifentiales . Arbitrabar ego rem aliquanto ulterius procede^.e 
potuiife , fi extraheretur aer vix foivendo uitrum in partes ejus 
368 
