Opuscula 
que orbifa; fuae punflum obfidebat. Quam ratlonem elementa 
alia , uc incerta fint , mutare non polfunt ; & quoniam confi- 
guratio Saturni cum Jove eadem fere fuit ( nempe 9^'* circi- 
ter) ne unius quidem minuti error ex attratflionis , fi qua 
fuit, differentia , metui poteft . 
E contrario ex anno 1701 ad annum 1760 tabularum er- 
ror increverat ad minuta 13, quo patet Saturni motum eo- 
dem 59 annorum fpatio concitatiorem fuilTe 13' unius gradus, 
unde lequitur revolutiones ejus diebus 6.i breviores fuifle , 
quam fuerint ex anno i685 ad annum 1745. 
Neque vero id effiriunt obfervationes iJIae tantum , qu3E 
annis his quatuor funt habitce; quas quidem non nifi ut exem- 
plo fmt, depromfimus ; at aliae eiiam omnes , quaecumque vel 
p! acedunt , vel confecuntur , quamvis nec uno in loco , & 
inftrumentis longe diverfis fint habitae . Reditus Saturni omnes 
ad sequinodium vernum numquam non mihi celeriores funt , 
quam ejufdem reditus ad aequiiioftium autumnale ; idque per 
feculum totum. Obfervationes quoque, qua^ Hiodo habui in 
Saiurni oppofitione , quae accidit die 27 ocflobris , eamdem often- 
derunt accelerationem . 
Ac mihi quidem id ita efie perfuaderi ab initio non po- 
terat; nam quamvis obfervationes omnes, quotcumque ex an- 
nis 180 duxeram , apprime convenirent , eodemque , vel me 
nolente , redirent femper, adduci tamen vix poteram , ut rei 
afientirer, cujus rei caufam in univerfa cxlefti phyfica reperi- 
rem nullam . 
Vicit tandem obfervationum conflantia ; eftque profefto 
in Saturno manifefta in^^qualitas , quae ab Jovis aliorumve pla- 
netarura quatuor primariorum attra^tione nequaquam pendet . 
Cujus injequalitatis caufa longe alia eft , in eademque Jovis 
diftantia multo plus valet , multoque plus efficit, quam varie- 
tas quafque maxima ex illis , quae in Saturni pofitionem ca- 
dunt. Caufam hanc perquirere non aggrediar . Difficilis fane 
inventu efi:e videtur . Quis fcit , an generalis ea fit , & con- 
ftans, an una ex iis , quas cafus interdum affert , puta come- 
tae cujufpiam attraclionem ? Obfervationes veterum nihil mihi 
hac in re luminis attulerunt ; quac in pofterum fequentur, an 
perpetua res fit , oftendeiit, anvariet, & quo modo ; ac tum 
caula fine dubio manifeftabitur . 
Vi- 
