4« 
COMMENTARII # 
ANATOMICA. 
JDe quibiifdam animalium partibu^ ^ dn J^nfu Jlnt 
cofnpoCes y et unde irritabilitas » 
ANatomicis h^ec tribuam , quse fi phyfici fibi eripi exi- 
Itimaverint, cogitent velim , ea fe fme cultro & ani- 
malium difle^lione cognofcere non potuilTe; niH enim 
dilfecentur partes , penitufque infpiciantur , neque ubi 
fenfus fedeat , intelligi facile poteft , neque irritabilitatis quac 
fmt principia ultima . Qux duo quidem fatis videbantur ab 
au(ftoribus conftituta ; fic enim feie ponebant ; fenfum omnem 
in nervis effe , neque partem ullam fentire , nifi quatenus ner- 
vorum fit particeps ; quod fi pars qujepiam laceiHta fe con- 
trahat , atque irritetur , aut fentiente animo id fieri , aut fpiri- 
tibus , aut elafticitate communi . Sic fere tradebatur . 
Verum cum prope /am de his rebus inter omnes conve- 
niffet , turbavit fubito vir mag ii nominis Hallerus . Concedit 
is quidem fenfuum omnium nervos fedem elTe ; fed in hoc 
ipfo , quod concedit , mutat aliquid ; non enim in exterioribus 
tunicis f ut plerique auiftores funt , fed in interiori tantura me- 
dulla vigere fenfum affirmat . Deinde pc rmalras partes , quas 
alii acenimo fenfu prseditas , ideoqae Ck. nervofas elTe autu- 
mant , ilie & nervorum , & lenfus omnis expertes elTe conten- 
dit . Neque vero , fi ex attac^Tiu refugiant partes quxpiam , & 
trepident , unde irritabiles dicuntur , id fer.fu fieri exilHmat; 
itaque animx hos motus tribaendos omnino non cenfet ; ne 
elalticitati quidem . Ac cum fpiritus, qaos animales vocant , 
non fatis ad id aptos elTe putet ; ignotiffimam , & in abdito 
iatentem, caufam pr^stendit, quam cum artrahente newtoniano- 
rum vi comparat , & in principii obfcurirate gloriam qucsrit. 
Cum h^ec pallim per totam Italiam atque adeo Europam 
efferrentur , experimentis , uri vulgo dicebatur , iirmata quani 
plurimis y fecit cum viri audoritas , tum rerum ipfarum admi- 
ratio , ut omnes , quicumque dofti videri vellent , ad anato- 
micorum ftudia fe convertercnt ; nec ii folum , quorum iiniti- 
xnx, funt artes , Halieri expeiimenta inire cuperent , fed alii 
etiara t 
