CoMMENTARn . 5 3 
caufa magis , quam de re , videtur elTe diirenfio ; nec tara du- 
bitari , qux irritabiles partes fiat , quam quare fint. Numeran- 
ti plurimas Hallero Laghius non repugnat; eique maxirae aiTen- 
titur delnufculis , quo in genere eminet cor. Neque pr^eterea , 
li quid id ad rem ficit , quidquam Tofetto , phiJofopho fane 
nobili , iiegat de ranis . His 11 acus in fpinalem meduilam in- 
figatur , obrigere artus Tofettus tradit . Lughius tentavit idem 
in coJumbis <k gailinaceis ; in ranis vero illud praecipue ani- 
madvertit , inferiores fjiummodo artus diftendi , fi caput ranae 
refed:um antea fuerit ; at fi refe(flum nondum fuerit , & 2,cus 
ad cerebrum dirig;itur , fuperiores artus diftendi , inferiores ne- 
quaquam . Sed haec mittamus , qu^e ad quaeiHonem vix perti- 
nent; de irritabilitate ipfa dicere ingrediamur ; & quoniam j 
quae irritabiJes paries fmt , fere conftat, de caufa quaeramus . 
Difficilis fine res & maxime involuta ; de qua cum phy- 
fici inter fe valde diffentirent , auxit HalJerus diffenfionem . 
Etenim cum partes iilae irritari dicantur , quae , fi attingantur 
extrinlecus, contrahunt fe fe , trepidant , micant; pJerique hos 
motus fenfu quodam indignantis animae fieri exiftiraarunt ; hi= 
que nervos , uti miaiftros aniraae , huc adhibebant. Spiiitibus anl- 
malibus multum alii tribuebant , qui vej fme anima incitare 
partes poffent . Neque deerant , qui com.munem rerum omnium 
eiafticitatem , tamquam praecipuam caufam in medium profer- 
rent . Atque hxc probabiiia fatis videbantur , quippe duc^a a 
principiis , quae notiffima tffe creduntur inter phylicos . Atqui 
Hallerus his notifnmis nihil confidit; aJiafque fententias oranes 
rejiciens , eara maxirae probabiJem effe putat , qux fit omnium 
obfcurillima . Irritabiiitatem ergo non fenfu aniraae , non ner- 
vis, non fpiritibus , non eJallicitate , uti hadenus creditum efr, 
fed ignotiffima quadara vi fieri exiltimat in raufcuJis deJitefcen- 
te ; earaque vim , ne caufam quis quaerat , tamquara primige- 
nium aliquid , mufcuJaribus fibris attribuit ; quamquam cum 
hujufmodi fibrae glutine quodam conftent , & principiis aJiis , 
non his quidera vim iJJam fubefTe fafpicatur , fed glutini . Ex=- 
pofita HalJeri fententia non erit ab re argum.enta etiam pra- 
ponere , qiaibus eam Hallerus fiLmat . 
Ac priraura quidera deterreri neminem vult propter prin- 
cipii obfcuritatem . Quam multa funt obfcuriifima , qux tamen 
pliyfici amplecluntur ? Quid magis reconditum , quam vis attra- 
6iiva, y quam explicare ae iiii quidem polTunt , qui inveneiunt ? 
Et 
