88 
CoMMENTARII . 
JDc ehSlricitate communi . 
IN Academiac commoda peccare videar , fi de epiftolis prx- 
termittam , quas vir longe clariffimus Joannes Baptifta Bec- 
carias de eleftricitate conlcripfit , quafque Academia , illo for- 
tafle infcio , fuas fecit ; quaecumque enim Academicorum funt , 
praefertim talia , magno ftudio ad fe rapit . Quid quod ille fic 
eas fcripfit , quafi rapi vellet ? Inlcripfit enim Jacobo Bartho- 
lomaeo Beccario Inftituti Praefidi , ad quem fpeiflare nihil po- 
teft , quin ad Academiam univerlam fpecftet ; unus quippe in- 
ftar eft omnium . His ergo epiftolis , quantum pofTumus , hunc 
librum ornemus . Non de omnibus tamen exponam , ne voJu- 
mina transferre huc videar ; de prima tantum dicam , in qua 
fumma totius docftrinae capita continentur. Ea primum Frankli- 
ni theoriam Beccarias explicat , fic quidem , ut neque brevius 
cxplicari, neque dilucidius polnt; eamdem poftea experimentis 
confirmat quibufdam fuis , quac cum lego , Frankliniana non 
defidero . A theoria ipfa exordiar . 
Eledtricitatem , vuJgo jam fatis cognitam , nihil aJiud fa- 
cit, nifi vapor quidam tenuiffimus , promtiffimufque , fufus per 
omnia . Is diJatari nititur , peJJens fe ipfe perpetuo repeJJenf- 
que ; neque confiftat , nifi aequatis ex omni parte viribus . Di- 
llribuitur autem varie in corpora ; aJia enim vaporis hujus 
pJus recipiunt , aJia minus , ut cu/ufque natura fert ; ac ficubi 
pJus abundat , quam corporis ratio patitur , exire inde cona- 
tur , fe feque in proximas les immittere , in quibus minus 
abundat; omninoque inde , ubi praevaJ-2t , in aJia , in quibus 
minus vaJet , fe con/icit . Conjiciens vero fe fe fcintiJJas exci- 
tat , ventuJum parit , Jeviflima qua:que agitat; quac ligna eJe- 
ftricitatis habentur . Sic fit eJedricitas . 
His pofitis confequens eft , ut eJe(flricitas in duorum corpo- 
rum propinquitate fe prodere debeat , quotiefcumque eJec^ricus 
vapor in aJtero iJJorum plus vaJet . PJus autem valet , fi vel 
copiofior in eo fit , veJ , quod vaiiis de caulis poteft fieri , 
incitatior . Ac tum ambo iJJa corpora eJecflrica dicuntur con- 
trariis de caufis ; aJterum , quod vapore eletflrico plus jufto 
poJJeat , aJterum quod minus ; iJIudque vaporem , fi qua via 
pateat , emittit , hoc recipit . Piopterea Fiankiinus ele(fl:ricita- 
tem 
