90 CoMAIENTARII i 
brevillimse hypothefes , quas primum , paucis naturse eiTedis 
admoniti , dubie ponunt , ac tum denique ratas habent , fi ce- 
tera omnia refpondere videant ? Neque hercie quid aliud prse- 
Itare phyfici polTmt , intelligo . Id ergo Franklino etiam con- 
cedamus ; cujus theoria fi valebit ad omnia , cur non eam , 
Beccarias praefertim exemplo , ampleftamur ? 
Videamus modo , quantum ea valeat ad elecflricitatem , 
uti vulgo comparari folet , explicandam ; nam hoc uno fumma 
omnis videtur contineri . Comparari folet elec^ricitas ad hunc 
modum . Metaliicse cu;ufpiam catenulse extremum , cui bracleo- 
larura , item metallicarum , fafciculum praefigere confueverunt , 
ad globum vitireum applicant ; ipfamque catenulam funicuiis 
fericis fafpendunt , cura habita , ne quid aliud contingat ; tum 
manum globo imponentes , rotari ipfum magna vi jubent . 
Catenula extemplo eleftricam fe prodit , admotam quamque 
rem concutit , pellitque , & fcintillas jacit . Videndum eft er- 
go , qui fiat , ut tam fubita fequatur , & tam facilis eleclrici- 
tas . Id ftatim e Franklini opinione exfequor , Propter celerri- 
mam globi rotationem fricatur manus vehementer , vaporque 
ele(5tricus , in ea latens , excutitur . Is erumpens , quoniam ne- 
que penetrare vitrum altius poteft , neque diffundi per aera 
obHftunt enim vapori huic , uti fupra diximus , cum aer , 
tum vitrum 3 in fummo giobo confiftat necelTe eft. Abripitur 
ergo fimul cum globo ; atque ut catenul^e occurrit , in iplam 
fe con/icit , ibique fubfiftit ; quippe qui per funiculos lericos , 
nam & hi ipfum relpuunt , elabi non poteft . Sic globi rota- 
tione perfeverante , vapor tantus brevi tempore in catenam 
compellitur , ut , ft quid propius admoveas , pr^epotens ille in 
id , quod admoves , ftatim irruat . Hinc pulfus , fcintillas , cre- 
pitus , certi ele(ftricitatis indices . 
Haud fcio , an fit quidquam in phyficis , aut brevius ex- 
plicatum , aut omnino coramodius . Atqui erit fortalTe quif- 
piam , cui , rem hanc totam diligentius confideranti , videatur 
ille etiam , qui manum globo imponens affrivflum patitur , fi 
Franklinum quidem audimus , debere elecftricus fteri ; oportet enim 
vaporem eum , qui in catenam vehitur , ipfi detrahi , atque , uti 
catenam ab excelfu, ftc ipfum fieri elertricum a defcJlu . Ac 
lit ita fane , nifi pavimcnto inliftens ille, aliifque corporibus , 
atque adeo univerlle terrcC adiiexus, tantum inde e!e<5tnci vapo- 
ris perpetuo hauriat > quantum ei globi fricatio adirait . Secus 
