Opuscula • 
99 
ter dlripiantur , neve eorum flmdum aquarum vi altius , quam 
par eft , fodiatur : aliae vero , ut fiuminum aquae commode at- 
tollantur , contineanturqu.e , ad folTas ab ipfis ducendas , quibus 
& navigatio pateat, & alije multoe utilitates , opportunitatefque 
habeantur, cu/ufmodi funt agrorum irrigatio , piftrina, mallei, 
fullonica , rhombi , & alia hu/us generis bene multa . 
Ego vero de hoc poftremo catara^larum genere potifHmum 
verba faciam : nobiliores enim lunt , & utiliores . De prioribus 
illis , qux maxime folutis faxis invicem coacervatis , aut e tra- 
bibus , lignilque in flumine defixis , aut ex utraque materia apte 
invicem unita comparantur , id tantum monebo , ut fi illx in 
parte fluminis affefta iterandae funt , quippe id fxpiffime fieri 
neceife eft, omnes ad uiiam modico intervallo inter le diftent, 
quo firmius fluminis fundum detineatur , ripaeque muniantur : 
ut una quxque deinde in utramque ripam intirae adigaturj ne , 
una earum exefa , alteri unice catarafta , fed incalfum , inhse- 
reat : deinde , ut omnes contra aquarum curfura ad normam 
convertantur , ne ad alterutram ripam cupidius fliuTien allicia- 
tur : tum ut earum culmen , ad llbellam quidem componatur , 
fed tamen in medio non nihil deprelfura , quo major curlus 
aquarum ad neutrum fluminis Jatus inciinet : polT: hsec ut uni- 
verfa cataraflae fummitas exporrefta promineat in eum finem » 
ut prascipitantium aquarum idus cataraiise bafis efiugiat , ne- 
que huic , quem i(5fus illi efformant , gurges nocere poflit . 
Qux omnia locum vix habent in infignioribus cataraftis 
muro lapideo , aut Jateritio , quandoque etiara raarraoreo , con- 
ftrucTis ad aquas potiflimum , ut dixi , e flumine derivandas • 
Nam cum fines , & ufus in iftis diverfi fint , earum etiam 
fubftruftionum praecepta eadem effe noil pofTunt. 
Hinc fi vulgarium cataracfarum fummitatem inter cetera , 
quemadmodura fupra diflum eft, in medio non nihiJ deprime- 
re oportet , ut flumen eum Jocum , quippe inter cataraftae 
extrema humiliorem , cupidius fequatur ; contra in ifHs maxi- 
me contendendum , ut in eam ripam flumen propendeat , quae 
foITae , aut canalis oftio proxima efb , curandumque proinde , 
ut ea fummitas non in medio fubfidat , fed tota , ut etiam 
Gulielminus praecipit , in ripam foffae proximam vergat , apte- 
que inclinetur . Sic enim fiet , ut , fi flumen excrefcat majorem 
altitudinem aquae inveniens , ubi cataraftae fummitas deprelTior 
eft , ibi ceJerius moveatur, & canaJis oftium deinceps, proxi- 
N 2 mam- 
