I 10 
Opuscula . 
efl: , dum aqua vi caloris veluti in flatum refolvitur , fecum 
rapit velut in formam repentini halitus materiam ipfam flogi- 
IHcam accenfam ; haecque flatuofa expanlio flogiiHcse materiae 
accenf^ illa e{\: , quam flammam appellamus . Qux flamma line 
proportionali quantitate humoris aquei efformari nequaquam 
poteft . Hoc comprobatur , fl experimentum habeatur de mate- 
ria combufl:ibili , quae confortio aquae , aut alterius materiae hu- 
mido refinofae , orbata lit ; hsec prompte quidem accenditur , & 
ignefcit, fed nequaquam flammeum ardorem concipit; & quam- 
quam materies accenfi ab aliquo violento flatu aeris agitata in 
formam volatilis fuliginis expandatur , quemadmodum in car- 
bonibus contingit , in quibus materia flogiftica tenaciter cum 
fubtiii terrea fubfl:antia conjungitur , foUis afflatu coafta in 
modum flammae extendatur ; tamen hoc ipfum , & h^c ex- 
panflo fimilis flammae non ab alio producitur, quam ab affla- 
tu ingenti aeris , qui humoris aquei afflatum imitatur ; prxter- 
quam quod aqueus humor iple , qui continuo plus , minufve 
aeri con/unftus efl- , & cum ipfo aere per follem condenfato 
in carbones injicitur, flammeam expanflonem plus minufve ju- 
vare potefl: , quemadmodum obfervare contingit , prout aer in- 
terdum plus , minufve efl humidus . Aer , qui ope compreflio- 
nis valde conftringitur , quique fublata compreflione valde ex- 
panditur, caloris ope dilatationem magnam , & quantam ex- 
peftaremus , nequaquam exhibet. Sed aqua ex adverfb , qux per 
compreflionem nihiJ , aut parum condenfatur , nec fublata com- 
preflione fenfibilem habet dilatationem , caloris vero energia 
fummam, & ultra quam quis crederet dilatationem habet; itaut , 
quo major efl: caloris intenfitas , quo aqua agitatur , eo maior 
erit aquae expanfio , atque vis elaftica e/ufdem aqu^e in fubti- 
Jitlimum vaporem converfae . Pro exemplo habeamus matenam 
oleofam V. g. oleum , adipem , butyrum , aut aliam id genus 
materiam jgne accenfam ; fl fuper hanc materiam accenfam 
aliqua aquae portio injiciatur , videbimus hanc repente in fla- 
tum veluti aereum violenter converfam impetu magno fe fe , 
& fecum materiam accenfam quaqua\'erfum expandere , iilam- 
que in amplam , & violentam flammam extendere , non line 
magno adllantium , & vicinorum corporum detrimento . Maio- 
ra , atque horribiliora habebuntur phoeaomena, fi majori ig.iis 
energia aqueus humor torqueatur . Sit aiiqaa aquc^ quantitas , 
& quidem parva in vas metaliicum immiira , ex. g. in bombar* 
dam , 
