Opuscula . llj 
pens ceterrime , & eodem inftanti omnia granula maffam cora- 
ponentia aggrediatur , & accendat . 
Confideretur modo globulus unus pulveris pyrii , veluti 
compolitus ex multitudine aliorum granulorum infinite parvo- 
rum , nitri , fulphuris , & carbonis juxta proportionem fupe- 
rius affignatara , asque a centro ad peripheriam difpofitorum . 
Si ignis fcintilla partem aliquam fuperficiei illius globuli tan- 
gat , & fauciet , ftatim fulphur , ut promptius accenfioni , pri- 
mum eft ad ignefcendum , deinde carbo , qui vividiorem ignem 
efficit { hinc nitrum , quod pro agitatione praeftanda , & expan- 
lione conficienda materiam habet , funditur . Unde vincula , 
aerem compreffum detinentia , folvuntur , & difrumpuntur , & aer 
cJailicitate fua , qua data eft porta , fe fe explicat , expandit , & 
veluti flatus igni accenfo infufflat , fiammam violenter agitat , 
augetque , & vicina granula dividuntur , & via aperitur igni , 
donec totum, quod e(V flogiflicum , & totus globulus in flam- 
mam abeat ; hinc ignis energia augetur , & aer ipfe elaftici- 
tatem iuam adauget . Quod de uno pulveris pyrii granulo di- 
citur , intelligatur diftum de maffa quacumque ejufdem pulve- 
ris ; cum hac animadverfione , quod in acervo granulorum aer , 
qui granulorum interflitia replet , nequaquam efl negJigendus , 
nam & ipfe , ignis energia acf us expanfufque , elafticitatem ali- 
quam aeri granulorum jam expanfb adjungit . 
BernoulJius , experimento in/tituto , ex quatuor puJveris py- 
rii granulis tantam aeris quantitatem elicuit , ut tantae magni- 
tudinis fpatium occupaverit, ad quod implendum vix 200 gra- 
nula ejufclem pulveris fatis fuilTent . Aer igitur in uno pulveris 
pyrii granulo continetur ita condenfatus , ut $0 denlibr fit , 
quam aer ipfe externus . Si ignis energia , qua puJvis pyrius ac- 
cenditur , & ignefcit , calorem aquac ebullientis fblummodo sequa* 
ret, fiammam ad fpatium occupandum 150 majus extenderet. 
Si vero ignis energia jequaret calorem olei ebullientis , aer 
in pulvere pyrio contentus , fe fe expandens , fecum flammam 
extenderet ad occupandum fpatium 250 majus illo , quod ante 
accenfionem occupaverat . 
Per experimenta Amontonii, & confirmationem BelidQn!» 
& per experimenta , quae ego ipfe quondam habui , & Acadc- 
mix huic retuli , notura ell pulverem pyrium accenfiam fiim- 
mam edere adeo expanfam , ut ilia fpatium 4000 , aut $^000 
Qccupet majus illo , q^uod ante accenfionem occupaverat , 
Cum 
