2l6 
Opuscula # 
Aliquotles etiam velllcandi modus, tempus, locus , dlfcrlmen 
facit non contemnendum . 
Chirurgis familiare eft experiri , partes > qux natura fua 
fenfum vix aliquem oftendebant , morbo adeo exquifitum fen- 
fum induere , ut qui aeger imperturbatus , vulnus traftari ante 
permittebat , deinceps , ne levilfime quidem , atringi fmat 
abfque clamore . Ita non admodum a vero abelTe videbitur , 
qui e contrario putet , partes fenfus alioquin exquifitillimi , 
tantam fenfitivitatem vel minuere , vel amittere , mutatis cir- 
cumftantiis . Id dum accidit ; nonne erit ad errorem procli- 
vis , qui de hu/ufmodi partium fenfu nimis fidenter , ac prora- 
pte juditium ferat ^ Itaque quanti ea ratio facienda fit , quae 
trahit Hallerum ad quorundam morborum fedem ibi negandam , 
ubi ab aliis paftim ponitur , viderit unufquilque. 
Irritabilitatis , quod ad poftremam animadverfionem atti- 
net , probatiflima argumenta afferuntur ; hanc proprietatem elTe 
autumant , fabricae mufcularis fibrae innatam , a nervis nequa- 
quam derivandam , quorum aclio cenletur naturalem , atque 
infitam irritabilitatem excitare , & augere . Neque etiam eiafti- 
citatem adhibere placet , quod cum ea nihil commune habeat 
irritabilitas . NuIIam ergo certam irritabilitatis caufam propo- 
nunt , uti nullam attractionis , aut gravitatis , alferunt phyfici. 
Videtur taraen Hallerus conjecfturam non defpicere , dum irri- 
tabilitatis fedem in animali glutine conftituit , propterea quod 
illud viderit preflum , feu , ut inquit , traClum , refllire . Atqui , 
fi quid judico , neque in eo , quod nervos refpicit , neque in 
eo , quod elafticitatem , omnes fortafle confentient . Quamvis 
enim refeftis nervis , cordi ab animali evulfo , lyftoies , & 
diaftoles fuperfint , dubitari tamen poterit , an forte fpiritus , 
adhuc holpitantes in ftbris cordis , motum huncce tueantur . 
Certum eft , Hallero ipfo docente , mufculos , irritato nervo , 
convelli ; certum quoque eft nullam efle irritabilem in nobis 
partem, cui nervi non profpiciant; cur igitur fpiritibus ani- 
malibus , pro quibulcumque motibus , cauf^e etfeclricis munus 
denegabimus? Praefertim cum animalia frigida dicta , quorum 
Ipiritus funt aiiquanto torpidiores , cordis ofciilationes , fupra 
quam credi poteft , diutiflime edere confueverint . Huc acce- 
xiunt prceclariflimi Molinelli de iigatis , feLbifque nervis , ocftavi 
paris expcriraenta , quibus diditiraus , quantum per eam liga- 
turam cordis vires turbentur , 6i: langucant , licet fanguis libe- 
ro 
