Opuscula» 287 
caloris earundem nihii dixerint » referam ego breviter thermO' 
metrica , quae inftitui , experimenta . Tacitas tamen praeterraittam 
fontis leoins aquas , quas olim calidiores erant , & validiores , 
eifque Medici plurimum tribuebant , nunc vero vel terrseraoti- 
bus , ut fama eft , vel du^ftus vitio , ut probabilius cenfeo , 
eas minimi putant , & veluti negligunt . Fontem itaque pore- 
dlse veteris primo adivi , qui a poreftano oppido uno circiter 
diitat lapide . Thermometro reaumuriano ad quartum cum di* 
inidio ultra vigefimum gradum calorem aquarum pertingere 
cognovi , cum proximo fuperiori anno eodem thermometro 
vigefiraum tertium caloris gradum in iis tantum inveniffem. 
Poft fontem porectse veteris me vocaverunt thermae pore- 
(Ttanae segrotantium commodo conftrudlse ; tria^ funt bainea , 
quorum primum omitto , etenim in eo aqua Iponte non fca- 
tet, fed illud arte impletur; at in fecundo , itemque tertio co- 
piofe ebulliunt aquae , ac in fecundo quidem eo loco , quo 
plurimae aquarum bullulae seftuabant, therniometrum reaumuria- 
num immerfi , atque ad trigefimum caloris gradum afcendic 
mercurius . Miratus fum ego valde ; etenim anno 1753 neci- 
mo tertio , nec non undecimo kalendas feptembris in eodem 
balneo , eodemque thermometro vigelimum odtavum gradum 
obtinui tantuni ; hoc autem anno decimo kalendas julii , & 
fubfequenti die tam mane , quam veipere trigefimum caloris 
gradum mercurius attingebat . Unde nam hoc ? Veftrum eft, 
Sodales praeftantiffirai , obfcurifliraa naturse arcana extricare , 
reruraque caufas in lucera ponere; non ego tantis glorior vi- 
ribus . Unum tantum adducara , quod proximo fuperiori anno , 
cum experimenta inftitui , coelum , & aer' fuit omnino tran- 
quillus , at diverfa nimis pr^eterito anno erat aeris conftitutio , 
iierape procellofo coelo , nerape auftralibus , fubfolanis , oppoli- 
tifque furentibus ventis ; qua de re facile fufpicarer diverlis 
tempeftatibus , fed praefertim diverfi aeris conftitutione , diver- 
fara quoque tam balneorum , quam porei^iae veteris aquarum 
elTe calorem , quali aquae ipfae barometri cujufdara raunere fun- 
gerentur , & tempeftatuni varietatem , & aeris procellas indi- 
carent ; earum autem calorem libenter majorem ego crederem 
imbri pendente , feu vehementer flantibus ventis; nec ratio ab 
hac dilTentit conjecT:ura , etenim nos docet experientia , fubter- 
raneos ignes enarratis tempeftatibus majori vi frequentius revi- 
^ifcere . Ejufdem indoiis oimiino eft; jertium baineum , quod 
