96 
parelmoeren knoop in eon bal. De botjes, die in de ballen voor- 
komen, zijn voornamelijk afkomstig van kleine zoogdieren. 
De hoeveelheid anorganische bestanddeelen bedraagt bij de lucht- 
droge ballen ongeveer 60 ^/q, maar loopt sterk uiteen. Zoo bestonden 
4 ballen respectievelijk voor 33 ^/q, 38%, 90% en 93% uit anor- 
ganische bestandddeelen. Op plaatsen, waar de ballen als gezaaid 
liggen en jaarlijks de organische stof verteert, terwijl de steentjes 
achterblijven, is duidelijk aan de bovenste laag van den grond te 
zion, dat deze van andere samenstelling is als daar, waar geen 
ballen opgehoopt liggen. 
De grootste steentjes hebben een doorsnede van 4 mM. 
Te oordeelen naar de ligging der verschillende fragmenten, die 
in de ballen voorkomen, moeten deze aan een draaiende beweging 
blootgesteld zijn gev^eest. 
Wat de in de ballen aanwezige organische stof betreft, kunnen 
we het volgende mededeelen. 
In de meeste ballen troffen we kroonkafjes en vruchtwand van 
haverkorrels aan. Sommige bestaan uitsluitend uit deze haverfrag- 
menten en steentjes; in zoo'n geval is de bal lichtgeel gekleurd. 
Deze haverdoppen zijn afkomstig van de korrels, die de vogels uit 
paardenexcrementen zoeken. Vooral bij vorst bestaan de ballen 
meerendeels uit haverdoppen, aangezien de uitwerpselen der paarden 
dan vrijwel het hoofdvoedsel vormen. 
Bij het nazien van den vruchtwand of zemel van de haverkorrel 
blijkt dat de aleuron-laag nog niet geheel verteerd is ; men kan het vet 
en het eiwit nog duidelijk microscopisch aantoonen. Het is ons éénmaal 
gelukt microscopisch het haverzetmeel in een bal nog vast te stellen. 
Restanten van aardappelschillen treft men vaak in de ballen aan, 
waarbij soms het typische aardappelzetmeel nog ongeschonden wordt 
teruggevonden. De vogels vinden dit gedeelte van hun menu zeker 
op een mestvaalt, waarop zij gaarne vertoeven; een bewijs hier- 
voor gaven ons enkele ballen, die uit reeds gedeeltelijk vergane 
mest bestonden. 
Verder treft men in de ballen den vruchtwand of zemel van 
rogge en tarwe aan, zéér waarschijnlijk afkomstig van menscheliike 
uitwerpselen. 
Ballen, gevonden in Gelderland, waar de arbeidersbevolking bijna 
uitsluitend roggebrood eet, bevatten veel roggezemelen, terwijl men 
in Zuid-Holland, waar bijna uitsluitend tarwebrood gegotön wordt, 
in de ballen de resten van tarwezemelen terugvindt. 
