EEN MERKWAARDIGE KLAPPERZIEKTE IN DE 
WESTERAFDEELING VAN BORNEO. 
Naar aanleiding van een schrijven van den Resident der 
Westerafdeeling van Borneo, houdende bericht, dat in die 
Residentie een besmettelijke ziekte in de klapperaanplantingen 
der bevolking was opgetreden, welke door een Europeeschen 
klapperplanter met den haam „bud-rof' werd bestempeld, 
maakte ondergeteekende van 3 — 11 October 1913 een dienstreis 
naar Pontianak, om ter plaatse een onderzoek in te stellen. 
De klapperkuituur in het bezochte gebied van de Wester- 
afdeeling van Borneo toont belangrijke verschillen met die op 
Java. 1) 
De klapperaanplantingen liggen langs de armen van de 
Kapoeas-delta. Het terrein is in het algemeen laaggelegen, 
meer of minder veenachtig en binnen het bereik van eb en 
vloed. 
De aanleg van een klappertuin begint met het graven van 
een hoofdparit loodrecht op den rivierarm, waarlangs de tuin 
zal komen te liggen. Loodrecht op dezen hoofdparit komen 
later kleinere parits. Deze kanalen en slooten dienen zoowel 
voor toegangswegen (later afvoerwegen) als voor drainage. 
De laagst gelegen stukken vlak langs de rivierarmen worden 
niet beplant, of als ze beplant worden, leveren ze meest 
zwakke, geil staande palmen, welke weinig of geen vrucht 
dragen ; dit wordt toegeschreven aan de te groote hoeveelhe- 
den — in den Oostmoesson brak — water in den bodem. 
De gronden op eenigen afstand van de rivierarmen (meestal 
minstens een paar honderd Meter) zijn in het algemeen bij- 
zonder geschikt voor de klappercultuur. De produktiecijfers. 
1) In de Indische Mercuur van 18 November 1913 No 46 geeft de Heer Th. 
A, de Neve een uitvoerige en goed geïUustreerde beschrijving van de klapper- 
kuituur op de Westkust van Borneo. 
