tijd. Langzamerhand werd de handel met China steeds be- 
langrijker. Muildieren en paarden vervoerden de thee eerst 
langs een weg van 150 mijlen over de bergen naar Kalgan, 
vanwaar de waar over een afstand van 800 mijlen, door de 
woestijn Gobi tot Urga, per kameel getransporteerd werd. 
Daarop werd de thee nog 200 mijlen ver door paarden ver- 
voerd hoofdzakelijk langs de route van den tegenwoordigen 
transsiberischen spoorweg, van Kiakhta tot Cheliabinsk. De 
reis tot Moscou duurde destijds ongeveer zestien maanden, 
In de laatste dertien jaar is er geen karava.anhandel meer 
geweest; 70% g^a.t nu met den transsiberischen spoorweg via 
Wladiwostok en de overige 30% gaan via het Suez-kanaal 
en de Zwarte Zee. Van Hankow tot Wladiwostok duurt de 
reis, per stoomboot, thans een maand en dan nog drie weken 
per trein tot Moscou. 
Voordat de transsiberische spoorweg geheel klaar was, is 
door Kap. Wiggins een poging gedaan om thee geheel over 
zee in Rusland in te voeren; brikkettenthee werd over zee 
van China naar Londen gebracht en daar overgeladen in 
schepen, die langs de Noordkust van Noorwegen naar de Kara- 
zee gingen en vervolgens de Obi en Yenisei opvoeren. Ofschoon 
de weg veel langer was dan die van de karavanen, duurde 
de reis slechts vier maanden en was veel goedkooper. Echter 
waren er meer gevaren en moeilijkheden aan verbonden en 
tweemaal kon de lading niet ontscheept worden. 
Wat de geschiedenis van de thee in Engeland betreft, 
waarschijnlijk is een brief van Mr. Wickham, agent van de 
Oost Indische Compagnie en geschreven in Pirando in Japan, 
omstreeks Juni 1615, het eerste van een Engelschman afkom- 
stige stuk, waarin sprake is van thee; daar wordt namelijk 
tot een anderen agent der Compagnie, in Macao, het verzoek 
gericht om toezending van ^a pot of the best sort of chaw^'. 
Echter, eerst in het midden van de zeventiende eeuw kwam 
het theedrinken in Engeland in zwang. In het begin was de 
prijs £6 tot € 10, per pond, In de „Mercurius Politicus" van 
September 1658 staat een advertentie dat de „China Drink 
called by the Chineans Tcha, by other nations Tay, alias 
Tee'V in Londen verkocht zou worden. Een der eerste thee- 
