— 97 — 
den opzet en de organisatie van ondernemingen een plaatsje 
wordt ingeruimd. Daar het ditmaal echter een onderneming 
betreft, die men meermalen onder planters als een voorbeeld 
hoort noemen en waarvan de vermaardheid tot ver over de 
grenzen van onze koloniën is doorgedrongen, mag zeker de- 
zen keer wel van den regel worden afgeweken. 
In het onder aan dit referaat genoemde tijdschrift hebben 
we de volgende bizonderheden omtrent de Holland-American 
Plantation Co. aangetroffen. 
Toen in het begin van 1910 de prijzen van rubber zoo 
enorm stegen, kwam bij de directie van de United States 
Rubber Co-, welke maatschappii ^U—^ls van al de in de 
Vereenigde Staten van Amerika ingevoerde rubber verwerkt, 
het denkbeeld op, zich onafhankelijk van de markt te 
maken door zelf een onderneming in het Midden-Oosten 
te exploiteeren. Een Amerikaan, Edgar Da vis, die de rub- 
berstreken van Azië reeds van vroeger kende, werd naar 
het Oosten gezonden om geschikte gronden te vinden. Deze 
afgezant riep de medewerking in van Qallagher, vroeger 
directeur van Landbouw der F. M. S., en van een Hol- 
landsch expert, Ketner. Dit drietal trok rond en koos 
tenslotte een streek op de Oostkust van Sumatra in 
Asahan : om twee redenen, vooreerst omdat gebleken was, 
dat in dit gedeelte van Sumatra (de regenval bedraagt 
ruim 2000 mM. en is over het geheele jaar verdeeld) de 
rubber zeer goed gedijen wil; ten tweede omdat de moge- 
lijkheid bestond, een negental hier bestaande tabaksonder- 
nemiogen aan te koopen, waardoor de ontginning zeer een- 
voudig was en direct met planten kon worden begonnen. 
Goede wegen, tezamen enkele honderden kilometers lang, 
waren reeds aanwezig, voor goede drainage behoefde ook 
niet meer gezorgd te worden. De Holland-American Plan- 
tation Co., feitelijk een bezit van de genoemde maatschappij, 
kwam tot stand. 
Reeds in Juni, een maand na het doorgaan van den koop, 
gmgen de stumps in den grond, met zoo bekwamen spoed, 
dat in een periode van 30 dagen 5000 acres werden geplant. 
Was eerst gedacht, dat binnen 5 jaar de onderneming in 
Teysmannia 1914. 7 
