— 150 — 
en gips. Daarna kernen dan de kalkhoudende fosfaten aan 
de beurt. 
Het is een door de praktijk bekend feit, dat de werking van 
de kalk het duidelijkst te voorschijn komt, wanneer de kalk 
gegeven wordt in den vorm van ongebluschte kalk, de koolzure 
kalk werkt minder krachtig en gips nog minder. Dit komt vol- 
maakt overeen met hetgeen wij theoretisch zouden voorspellen. 
Ongebluschte kalk wordt in den grond onder den invloed van 
het water eerst omgezet in kalkhydroxyde, dat vrij goed oplos- 
baar is en waarbij zich vormen een twee waardig positief 
calciumion tegenover twee negatieve eenwaardige OH' ionen. 
Het zeer weinig oplosbare kalkcarbonaat vormt metwater 
een tweewaardig positief kalkion tegenover twee eenwaardige 
negatieve ionen. Het eerst optredende COgion, dat tweewaardig 
is, zet zich met het water om onder vorming der negatieve OH 
en HCOsionen, die beide eenwaardig zijn. Het gips of zwavel- 
zure kalk vormt een tweewaardig positief kalkion tegenover 
een tweewaardig negatief SOgion. 
De grondkolloïden zijn nu voor verreweg het grootste deel 
negatief geladen, zoo ook alle suspensies en humuskolloïden. 
Hierop moet natuurlijk de bijtende kalk dan bijzonder krach- 
tig koaguleerend inwerken, omdat het tweewaardige calciumion, 
zooals wij in de inleiding zagen, sterker moet werken dan 
de eenwaardige OHionen. Door de zeer geringe oplosbaarheid 
en dissociatie ^) moet de koolzure kalk veel minder sterk 
werken. Bij gips krijgen wij, dat de invloed van het twee- 
waardige kalkion wordt tegengewerkt door het eveneens 
tweewaardige S04ion. Van deze stof zullen dan ook reeds 
betrekkelijk belangrijke hoeveelheden noodig zijn voordat er 
van een merkbaren gunstigen invloed sprake is. 
Van de kalk is ook zijne werking als indirect werkende 
meststof bekend; kaligebrek b.v. kan soms door kalkbe- 
mesiing worden opgeheven. Dit vindt eene eenvoudige ver- 
klaring in de wisselwerking, die plaats vindt tusschen de 
toegevoegde kalk en de absorptief gebonden kali. Dit laatste 
wordt dan vrij gemaakt, en den planten ter beschikking gö- 
1) Zie pag. 445. van den vorigen jaargang. 
