— 195 — 
alle gebruiksdoeleinden is noodig, alleen eene waterleiding 
kan hierin voorzien. 
De Heer Heetjans, ingenieur te Semarang, stelde het ver- 
bruik in liters per etmaal vast voor: 
Europeanen op 150 Liter. 
Inlanders » 50 „ 
Vreemde Oosterlingen „ 90 „ 
De hoeveelheid van 50 L. per etmaal voor Inlanders wordt 
door Dr, Van Gorkom e. a. te weinig geacht. 
Gemeentelijke dienst, plaatselijke werken en reiniging ei- 
schen tevens lederen dag een behoorlijk quantum water. 
Artesische putten heeft men hier aangeboord tot op eene 
diepte van ongeveer 250 M. De temperatuur van dit water 
is te hoog, tevens bevat het water meermalen een te hoog 
gehalte aan ijzer (bruinkleuring) en zijner gassen als zwavel- 
waterstof in opgelost, die het een onaangenamen smaak geven. 
Ontijzering, ontgassing en afkoeling vóór het aftappen zouden 
betrekkelijk hooge kosten met zich mede brengen. 
Het z, g. pantjoeranwater is in de meeste gevallen moei- 
lijk te bezigen voor centrale watervoorziening: het debiet der 
afzonderlijke pantjoerans is te gering. Men zou zich tevens 
moeten bepalen tot die, welke in de gemeente gelegen zijn, 
daar anders de kosten voor verzamelen en distributie van het 
water te hoog zouden worden. En de kans op vervuiling, door 
excrementen en afvalstoffen, van de in ondemiddellijke om- 
geving van woningen gelegen pantjoerans is vrij groot. Het 
doorlabingsvermogen van den bodem, in verband met den 
groeten regenval, werkt dit in de hand. 
Het lijdt geen twijfel, dat onder de assaineeringswerken hier 
te lande de centrale watervoorziening onder chemische en 
bacteriologische controle eene eerste plaats inneemt. 
Tot de vrijwel algemeen toegepaste methoden van water- 
zuivering behoort die door middel van zandfilters. Eene 
beschrijving van zandfilters zal ik hier achterwege laten ; van 
meer belang is het, in het kort hunne werking na te gaan. 
Door bezinking is het water meestal reeds voor het op de 
filters komt van de grove er in zwevende stoffen bevrijd ; 
de taak van de filters is nu, het water te bevrijden van de 
