— 217 — 
PE BESTRIJDING VAN DEN CACAOKANKER OP JAVA. 
Op de onderneming „Kemiri" nabij Pekalongan hadden de Criollo- 
aanplantingen zeer van cacaokanker te lijden. De Criollo-cacao 
was geplant in 1900/1901; van 1908—1909 af begon de kanker 
in deze aanplanting op te treden. In 1912 was de toestand zóó, 
dat geen enkele CrioUo-boom werd aangetroffen, waarvan de stam 
niet was gehavend door oude of recente kankeraantastingen. Het 
aantal boomen, dat blijkens telling op 1 Januari 1913, in de jaren 
1908-1912 aan kanker te gronde was gegaan, bedroeg 4.644 van 
de oorspronkelijk aanwezige 18.576, d. i. 25 pCt. 
De Forastero-aanplanting op Kemiri had niet van kanker te 
lijden. Trouwens uit het geheele voorkomen van cacao-kanker op 
Java blijkt, hoeveel gevoeliger de Criollo-variëteit voor deze kwaal 
is dan de Forastero-variëteit. 
Van 1908-1912 werd ter bestrijding van den kanker toegepast: diep 
uitsnijden van de kankerplek, soms tot diep in het hout, en daarna be- 
smeren met zwarte teer. Dat deze methode niet doeltreffend was, 
blijkt wel uit de genoemde cijfers van het afsterven der boomen. 
Het is ook begrijpelijk: door het uitsnijden werden de boomen zeer 
gehavend, zoodat het middel bijkans erger was dan de kwaal. 
Uit het optreden van den kanker blijkt, dat in jonge tuinen de 
ziekte niet of nauwelijks voorkomt. Dit is echter niet een gevolg 
van het feit, dat jonge cacao minder vatbaar is, maar een gevolg 
van de omstandigheid, dat in oudere, gesloten tuinen minder lucht- 
speling is en daardoor de omstandigheden voor het optreden der 
ziekte gunstig. Ook op Kemiri bleek, dat kanker gaarne begint 
bij kleine wondplekken, bv. plaatsen, waar een vrucht is afgesneden; 
vooral om (Je boorder-gangen heen trad de ziekte vaak op. 
In 1912 werden proeven begonnen om te trachten, langs andere 
wegen dan tot nu toe gevolgd, de ziekte te bestrijden. 
In de eerste plaats werd de cacao opgesnoeid om meer lucht en 
licht in de tuinen te brengen : tot nu toe was dit niet geschied, zoo- 
dat de lage takken van de „onderste verdieping" overal nog aan- 
wezig waren, ook de afhangende zijtakken van de hoofdtakken 
der „tweede verdieping^'; bovendien waren de kronen te dicht. Zoo 
werden eerst op een paar proefvelden (Juni 1912) later (einde 1912) 
op de geheele onderneming de takken der „eerste verdieping" 
verwijderd, ook de afhangende takken der „tweede verdieping" en 
de kronen uitgedund. 
Vervolgens werden de kankerplekken niet meer uitgesneden, doch 
van einde 1912 af slechts oppervlakkig afgeschaafd om hen te doen 
