— 221 — 
een organisme, schimmel of insect, voor de primaire oorzaak van 
het verschijnsel aan te zien, zonder verder na te gaan, of niet zekere 
physiologische storingen in de cultuurplant zelf de primaire oorzaak 
zijn, en de bedoelde organismen zich niet secundair tengevolge van 
deze storingen op de plant hebben kunnen nestelen. 
Zulke storingen zijn bij de tropische cultuurplanten te meer te 
verwachten, omdat ze onder de meest verschillende voorwaarden 
worden gecultiveerd. Men kan niet veronderstellen, dat een plant, 
die in Brazilië inheemsch is, zooals b. v. de Hevea, zich evengoed 
op haar gemak gevoelt in Kameroen, de Straits of Nieuw Guinea. 
Eene nauwkeurige kennis van de groeivoorwaarden der tropische 
cultuurplanten zal daarom ook het beste middel tegen het optreden 
van ziekten zijn. 
HOLLRUNG bespreekt dan eenige beter bekende ziekteverschijnselen, 
waarbij men volgens zijn opvatting de ware ziekteoorzaak tot nu 
toe over het hoofd heeft gezien. 
Het is opvallend, dat in den laatsten tijd uit de meest verschillende 
deelen van de wereld berichten komen over ziekten bij de pisang, 
zoo uit Indië over eene door een Fusariiim veroorzaakte rotting, uit 
Suriname over de door Ustilaginoidella oedipigera veroorzaakte 
„klompvoetziekte", uit West-Indië en Midden-Amerika over de Pa- 
namaziekte, tengevolge van eene aantasting door Ustilaginoidella 
musaeperda, uit tropisch Australië over een bakteriënrot. Hollrung 
betwijfelt, of werkelijk de genoemde organismen voor het optre- 
den van deze ziekten verantwoordelijk gesteld moeten worden. 
Het geheele geval herinnert aan het gelijktijdige optreden van de 
meest verschillende ziekten in de verschillende werelddeelen bij de 
aardappel. In beide gevallen worden slechts bepaalde variëteiten 
aangetast terwijl andere gezond blijven. Beide planten werden al- 
leen op vegetatieve wijze, niet uit zaden vermenigvuldigd. En hierin 
moet volgens Hollrung de primaire ziekteoorzaak gezocht worden, 
daar volgens zijn overtuiging op deze wijze vermenigvuldigde plan- 
ten meer voor ziekten vatbaar zijn dan uit zaden gekweekte. Van 
het besproeien met schimmeldoodende middelen is in deze gevallen 
niet veel succes te verwachten. In de eerste plaats moeten deze 
ziekten bestreden worden door de planten, die te midden van aan- 
getaste planten gezond blijven, te vermeerderen. 
Het vermenigvuldigen langs vegetatieven weg is volgens Holl- 
rung ook de primaire oorzaak van de „serehziekte" en van eenige 
andere ziekten bij het suikerriet. Door de selectie uit te strekken tot 
wilde of half wilde rietsoorten zal men volgens zijn meening deze 
ziekten de baas worden. 
