— 22» — 
kalirijke veldspaten, zij verweeren des te langzamer naar mate het 
kaligehalte hooger is. De beste uitwerking hebben de NepheHen- 
gesteenten. 
Het Phonolieth is reeds als meststof in den handel te verkrijgen: 
en het is daarom mogelijk, hierbij een vergelijking tusschen de 
prijzen te maken. Een K.G. Kali in den vorm van Phonolieth kost 
in Duitschland gemiddeld f 0.15, in den vorm van 40 pCt. kalizout 
slechts f 0.10. Slechts op die plaatsen, waar Phonolieth voorkomt, 
is de prijs ongeveer dezelfde. Aan den anderen kant is van het 
PhonoHeth-kali 3—20 maal meer noodig dan van het kali in het 
kalizout. Voorloopig kunnen dus de kalihoudende gesteenten niet 
ter vervanging van de Stassfurter kalizouten dienen. Verdere proef- 
nemingen zijn echter gewenscht, vooral met Nephelien en Leuciet, 
dat ook hier voorkomt b. v. op de Moeriah, die geheel uit Leuciet- 
gesteenten bestaat. 
Proeven om het kali in de verschillende gesteenten door bijmen- 
ging van andere stofien voor de planten beter toegankelijk te ma- 
ken hebben tot nu toe geen succes gehad. Evenmin is het mogelijk, 
de kah in fabrieken te extraheeren, daar dit te duur uitkomt. 
Lemmermann, Die Ersatzmöglichkeit der Stassfurter Kalisalze 
durch feingemahlene Eruptivgesteine von Phonolith, Leucit enz, (In- 
ternationale Agrartechnische Rundschau 1 Ve jaarg. 1913. p. 1324-35). 
a. 
DE WAARDE VAN RUWE PHOSPHATEN EN VAN KIEZELZUUR- 
HOUDENDE KALK ALS MESTSTOF. 
In de natuur komt het phosphorzuur in groote massa alleen voor 
in den vorm van moeilijk oplosbare zouten, vooral tricalciumphos- 
phaat, die men ruv^e phosphaten noemt. 
Uit proeven is gebleken, dat deze onder bepaalde omstandigheden 
en voor bepaalde planten een zekere v^aarde als meststof hebben. 
Maar aangezien de ruwe phosphaten van verschillende herkomst 
zich in dit opzicht verschillend gedragen, is voorzichtigheid aan- 
bevolen tegenover de in den handel zijnde ruwe phosphaten en 
dient men zich eerst door een proef van de uitwerking ervan op de 
hoogte te stellen. 
Tot nu toe was men van meening, dat bij het bemesten met kalk, 
die oplosbaar kiezelzuur bevat, in den grond een cementachtige mas- 
sa ontstond. Proefnemingen hebben echter in den laatsten tijd uit- 
gewezen, dat dit in het geheel niet het geval is en dat dergelijke 
