— 232 - 
Vermelden we tenslotte nog, dat statistieken over de wereldpro- 
ductie en over het verloop van de prijzen te Londen niet ontbreken 
en dat het boekje door een grafische voorstelling voltooid is. 
Voor F. 2.— per stuk zijn exemplaren van dit overzicht bij de 
samenstellers verkrijgbaar. ü. 
OVER KLAPPERONDERNEMINGEN. 
Sir WiLLiAM Lever, de bekende Sunlightzeep-fabrikant heeft onlangs 
te kennen geeeven, dat er naar zijne meening op de geheele wereld 
geen betere geldbelegging dan die in klapperondernemingen bestond. 
Promotors hebben voor ruime publiciteit van deze uitspraak zorg 
gedragen en niet nagelaten, aanstaanden aandeelhouders in klapper- 
maatschappijen gouden bergen te beloven. In hunne toelichting 
vindt men overdreven lage cijfers, wanneer ze betrekking hebben 
op de exploitatie, belachelijk hooge getallen, wanneer er over 
de toekomstige dividenden sprake is. 
Het is daarom wel eens interessant, na te gaan, welke resultaten 
bestaande ondernemingen afwerpen en gaarne zou ik die in onze 
koloniën tot onderwerp van deze bespreking kiezen, waren slechts 
hare verslagen tot mijne beschikking. Nu dit niet het geval is, 
moest ik mijn toevlucht nemen tot rapporten van Engelsche maat- 
schappijen, in Ceylon en de Federated Malay States, die in Grenier's 
Rubber News de laatste maanden openbaar gemaakt zijn. Wel 
mogen de hieruit getrokken besluiten niet zonder meer voor onze 
koloniën geldig worden verklaard, maar heel groot zal aan den 
anderen kant het verschil ook niet zijn. 
In onderscheidene prospectussen is te lezen, dat het mogelijk 
zou zijn, een klapperonderneming voor 10 a 20 pound sterling per 
acre „into bearing" te brengen, wat in den regel met het zevende 
jaar het geval is. De resultaten van enkele werkelijk bonafide 
ondernemingen toonen echter aan, dat hiervan geen sprake kan zijn. 
doch dat daarvoor zeker 35 pound noodig zijn. Veel hooger geka- 
pitaliseerd zijn meestal die ondernemingen, welke van vroegere 
eigenaars worden overgenomen, zelfs als bij den verkoop geen 
overdreven provisie door de promotors in rekening werd gebracht. 
Een typisch staaltje van den laatsten tijd wordt in Gr. Rubber 
News aan de kaak gesteld. Het betreft de nieuwe maatschappij 
Negombo, die voor £ 127.500 eigenaar van een klapperonderneming 
werd, maar die de tusschenpersonen voor £ 100.000 verkregen. 
Zoo kwam de acre op £ 145 te staan, wat blijkbaar geen bezwaar 
is om aandeelhouders schitterende vooruitzichten voor te spiegelen. 
