— 259 — 
het leven zou roepen, die bij den Duitschen Landbouw ook 
nog tegenwoordig dikwijls het invoeren van een rationeele 
kunstmesttoepassing bemoeilijkt en de ontwikkeling van den 
Landbouw tegenwerkt. 
De proeven moeten minstens 4 a 5 jaar genomen worden 
voordat het resultaat voldoende vast staat en de uitkomstan 
van de proeven kunnen vóór het verstrijken van die tijdruimte 
alleen als vingerwijzingen beschouwd worden, niet als be- 
trouwbare gegevens. 
Op alle proefstations en bij de planters wordt steeds het- 
zelfde plan gebruikt, echter met een niet onbelangrijk ver- 
schil. Voor de planters, voor wie het doel voornamelijk 
propaganda is, moet de pioef zoodanig ingericht worden, dat 
het bemestings vraagstuk met voldoende zekerheid voor de 
onderneming bekend wordt, zoodat het den proefnemer mogelijk 
is, op grond van zijn proeven een rationeele bemesting voor 
die van zijn cultures, en voor die van zijn buren, die in 
overeenkomstige omstandigheden verkeeren, vast te stellen. De 
proeven van de proefstations moeten echter het materiaal 
leveren voor de oplossing van het bemestingsvraagstuk voor 
de koloniën en wel op een wijze, die zelfs de strengste 
wetenschappelijke kritiek kan doorstaan. Dit laatste kan vol- 
gens hetgeen men in Duitschland heeft gevonden, alleen bereikt 
worden als alle fouten— en daarvan bezit zelfs de zorgvuldigst 
genomen proef nog een zeer groot aantal — niet worden uit- 
geschakeld, maar door het vaststellen van hun grenswaarden 
worden onschadelijk gemaakt. 
Men kan dit, behalve door den voor alle proeven vereischten 
dum^ van 4 a 5 jaren, bereiken door het aanleggen van een 
grooter aantal parallelveldjes. De proeven, aangelegd bij de 
proefstatioens, moeten minstens 4 gelijk behandelde veldjes 
hebben, waardoor het elimineeren van de door grondverschillen 
veroorzaakte fouten met behulp van de moderne kritische me- 
thoden mogelijk wordt. Zulke eischen kunnen aan de proeven 
van de planters niet gesteld worden. Om echter ook hier de 
bewijskracht zoo groot mogelijk te maken, moeten er minstens 
2 parallelveldjes bij de proeven gebruikt worden. 
In 1911 hebben zich een groot aantal liefhebbers aangemeld 
