— 260 — 
om verschillende proeven te nemen, zoodat er voor de planters 
14 proeven bij caoutchouc, 7 bij koffie, 1 bij cacao, 14 bij 
klappers, 1 bij sisal, 15 bij katoen, 1 bij kapok, ,10 bij maïs, 
4 by koren, 6 bij aardappelen, 3 bij lucerne, 4 bij groenten, 
1 bij boenen en 7 bij op weiden werden aangelegd. 
Bij de proefstations werden 3 proeven met katoen, 3 met 
maïs en 1 met boenen aangezet. 
In 1912 werden dus 95 proeven aangelegd, in 1913 bedroeg 
dit aantal 119, terwijl voor 1914 een plan van 144 proeven 
gemaakt is. 
In een bijlage van het eerste boek worden de regels aan- 
gegeven, welke men bij het aanleggen van bemestingsproeven 
in acht moet nemen. Hieraan is het volgende ontleend. 
1, Algemeene regels. 
Als proefveld moet een terrein gekozen worden, dat ooch 
buitengewoon vruchtbaar, noch zeer arm is. In het belang 
van den proefnemer is het noodig, een veld te kiezen, dat, 
wat zijn vruchtbaarheid betreft, overeenkomt met den het 
meest op de onderneming voorkomenden grond. 
Het proefveld moet zooveel mogelijk horizontaal gelegen zijn. 
Is dit niet mogelijk, dan moeten de veldjes zoodanig aangelegd 
worden, dat zij naast elkander op de helling komen te liggen, 
meest niet onder elkander. 
Men gebruikt steeds een dubbel stel gelijk behandelde veldjes. 
Liggen de veldjes op één rij, dan krijgt men den volgenden 
aanleg (1 en 2, 3 en 4, 5 en 6 enz. krijgen dezelfde bemesting). 
1 
3 
5 
7 
9 11 
i 
2 
4 
6 
8 
10 
12 
Bij het gebruik van 2 rijen geldt hetzelfde, de ligging is 
dan aldus: 
1 
3 
5 
7 
y 
1 L 
8 
10 
12 
2 
4 
6 
Van de belangrijkste proeven moeten na het oogsten door 
den proefnemer grondmonsters genomen worden van de on- 
