— 273 — 
voor elk I X 2 = Vi bedragen, dus in 't geheel is de waarschijn- 
lijkheid dat 2 waarnemingen beide aan één zijde komen te liggen 
I d.w.z, dat men 50% kans heeft dat dit zal plaats hebben. 
Maakt men dus maar van 2 waarnemingen gebruik, dan wor- 
den de waarschijnlijke fouten zeer geflatteerde waarden, die 
50% kans hebben, geheel bezijden de waarheid te liggen ! 
Tegelijk met de hierboven besproken boekjes werden me door 
het Landbouwbureau van het Kalisyndicaat te Bandoeng de 
staten toegezonden, waarin de resultaten van de in 1913 geno- 
men bemestingsproeven zijn vermeld en waaruit blijkt, dat men 
nog steeds voortgaat met proeven zonder parallel veldjes aan te 
leggen. Gelukkig is men in den laatsten tijd in Duitschland 
gaan inzien, dat op deze wijze het doel, de afzet van de kali- 
zouten te vergrooten, zeker niet bereikt zal worden ; daarom 
werd Dr. Jacob door het Kalisyndicaat naar Indië gezonden om 
na te gaan, waaraan het weinige succes, dat men tot nu toe 
hier te boeken heeft, geweten moet worden. Door de besprekin- 
gen, welke deze vertegenwoordiger van het Kalisyndicaat 
niet de verschillende landbouwkundigen hier op Java had, is 
hij tot de slotsom gekomen, dat het het beste zal zijn, in ver- 
schillende streken proeven met 5 of meer parallelveldjes aan 
te leggen, om na te gaan, of de kali werkt of niet. 
Het is eigenlijk onbegrijpelijk, dat waar men voor de Duit- 
sche koloniën reeds in 1911 de noodzakelijkheid heeft ingezien 
om minstens twee, maar voor de proeven van de proefsta- 
tions vier parallelveldjes te gebruiken, men hier op Java maar 
steeds geen wijziging in het opzetten, der proeven heeft aan- 
gebracht. Merkwaardig is het ook, dat men Zuid-West- Afrika 
reeds van meet af uit het werkplan heeft gehouden, zelfs 
geen enkele proef genomen heeft, omdat de grond daar als 
zeer rijk aan kali bekend staat, terwijl men hier op Java, 
tögen de resultaten van bijna alle goed opgezette proeven in, 
welk aantal zeker eenige honderden bedraagt, maar voortgaat, 
een afzetgebied voor de kalizouten te zoeken. Of zou men 
werkelijk in Duitschland gelooven hetgeen in het eerste Heft 
ep blz. 8 staat : „ Aber darüber darf man sich nicht im unklaren 
sein, dass von der chemisch en Bodenanalyse mehr als vage 
