— 291 ~ 
Van indirecte beteekenis zou men een andere betrekking 
van de atmospherische stikstof tot de levende natuur kunnen 
noemen, n.1. die, welke bewerkstelligd wordt door sommige 
mikroörganismen. Het aantal bekende soorten, welke uit 
atmospherische stikstof N- verbindingen kunnen opbouwen 
is reeds groot en neemt nog steeds toe. Vooral het vastleggen 
der wetten en omstandigheden, welke deze levensverrichtingen 
kwalitatief en kwantitatief beheerschen, vormt tot op dezen 
dag een rijk veld van wetenschappelijk onderzoek. Intusschen 
zijn er reeds practische resultaten voor het heden verkregen. 
De aanwending van opzettelijk gekweekte en geselecteerde 
, mikroörganismen tot biologische bemesting vindt reeds toepas- 
sing, zooals bekend is uit de groene bemesting met legumino- 
sen (lupinen) en de nitragine (een handelsnaam voor een kuituur 
van N assimileerende bacteriën). Ook is het zeker, dat waar 
wij gebonden stikstof als mest aan de planten toevoeren, de 
bodembacteriën hunne beteekenis als tusschenpersonen niet 
verliezen, zelfs wanneer de toegevoegde N- verbindingen 
direct door de plant opgenomen kunnen worden. 
Het ligt niet in de bedoeling van dit opstel, nader op het 
gebruik van atmospherische stikstof door mikroörganismen in 
te gaan. Hier zal een andere indirecte beteekenis van de atm. 
N ter sprake komen, en wel eene die, m tegenstelling met de 
zooeven aangeduide, eerst in den jongsten tijd van practisch 
belang is geworden. Wij willen ons n.1. bepalen tot een bespre- 
king van die stikstofverbindingen, welke langs chemischen 
weg uit de lucht verkregen worden en als meststof aanwending 
vinden. 
De chemische bewerking der lucht met het hier beschouwde 
doel kan in eerste instantie in twee richtingen plaats grijpen: 
A. Door uit het mechanische mengsel van zuurstof en stikstof 
een chemische verbinding tusschen O en N tot stand te brengen. 
B. Afzondering van N uit de lucht, gepaard gaande met 
hare vastlegging in een geschikte verbinding, welke afzondering 
zoowel physisch als chemisch kan uitgevoerd worden. 
Het ligt voor de hand, dat het natuurwetenschappelijk onder- 
zoek hierover reeds lang licht verspreidde, alvorens van eenige 
aansporing uit de praktijk sprake was. Toen die roep kwam, 
