— 296 — 
ding in het groot toegelegd heeft ; met dit gevolg, dat de 
prijs aanmerkelijk goedkooper is geworden. Onder deze om- 
standigheden kon het vraagstuk der synthetische ammoniak- 
bereiding met succes voor de praktijk ter hand genomen 
worden. 
Onder een synthetische bereiding eener stof verstaat men 
de directe opbouwing uit zijne elementen, in ons geval dus 
de bereiding van ammoniak (IsTHg) uit stikstof en waterstof. 
Op zeer geniale wijze heeft Haber dit vraagstuk opgelost. 
Ammoniak is een bij lage temperatuur bestendige verbinding, 
bij roodgloeihitte is het bijna geheel in de beide samenstel- 
lende elementen gesplitst. Habeb vond dat in een volume 
stikstof en drie volumina waterstof bij evenwicht bij een 
temperatuur van 500», 0.5% ammoniak (NHg) aanwezig was. 
Verhooging van den druk verschuift het evenwicht ten gunste 
van de ammoniak. Van het grootste belang echter was de 
ontdekking, dat het gebruik van uranium als katalysator de 
ammoniakvorming dermate bevorderde, dat men de combinatie 
van hoogen druk en temperatuur achterwege kon laten, zonder 
de opbrengst aan ammoniak te schaden. 
Aldus werd bij dezelfde temperatuur (500°), bij een druk 
van 100 atmospheren, 10% ammoniak verkregen, door het 
gebruik van een katalysator. Door verwijdering van de gevormde 
ammoniak wordt het evenwicht steeds weder verschoven, 
zoodat door toevoer van nieuwe waterstof en stikstof wille- 
keurige hoeveelheden ammoniak gewonnen kunnen worden. 
Nadat hiermede het laboratorium-onderzoek van Haber geëin- 
digd was, nam de „Badische Anilin- und Soda-Fabrik" het bedrijf 
in 't groot ter hand. Hieraan is nog toe te voegen dat de 
gebruikte waterstof en stikstof zeer zuiver moeten zijn (een 
verontreiniging met zuurstof b.v. geeft aanleiding tot heftige 
ontploffingen). De vele en groote technische moeielijkheden 
zijn thans ook overwonnen en bij Ludwigshafen is nu een 
fabriek voor synthetische ammoniak gebouwd. 
Iedereen weet, dat ammoniak bij gewone temperatuur en druk 
een vluchtige verbinding is. Om er voor den landbouw een 
bruikbare meststof van te maken bindt men het aan zwavelzuur. 
De zwavelzure ammoniak is droog, strooibaar en met andere 
