— 325 — 
er nog beel wat, die droogte vrij goed verdragen en met 
het droge zwevende en opwaaiende stof ons lichaam kunnen 
binnendringen; doorgaans spelen de sporen hierbij een groote 
te rol> 
De bacteriën eischen voor hun groei een bepaalde tempe- 
ratuur en daarvoor is de beste de lichaamstemperatuur, dus 
ongeveer 37^ C. Lagere temperaturen, als b. v. de vrieskoude, 
verhinderen hen in hun groei, al doodt zij hen niet; het- 
zelfde geldt voor hoogere, met dit verschil dat de dood dan 
gemakkelijker intreedt. 
Er zijn bacteriën, die zich buiten het dierlijk lichaam niet 
staande kunnen houden, die bijna uitsluitend aan het lichaam 
gebonden zijn, er zijn er echter ook, die in de buitenwereld 
nog een tijd lang hun bestaan kunnen rekken niet alleen, 
maar zich in den bodem zelfs kunnen blijven vermenigvul- 
digen. Deze zijn het, die telkens en telkens weer, zelfs 
lang na-dat zich op een bepaalde plaats een ziektegeval heeft 
voorgedaan, opnieuw gezonde dieren ziek kunnen maken. 
We noemen dit de groep der bodembacteriën^ en het is voor 
de bestrijding van het grootste belang, dat we weten, of 
we te doen hebben met een smetstof , die in den bodem 
kan blijven voortbestaan of dat met het sterven van het 
aangetaste dier ook de bacil zijn doodvonnis geteekend 
ziet. Als voorbeeld van een echte bodembacterie mag 
gelden de miltvuurbacil of de oorzaak van de sakit- 
ngorok (septichaemia epizootica). Een smetstof, die bijna 
uitsluitend aan het dierlijk lichaam is gebonden, is o. a. die 
van de hondsdolheid. We zullen bij het bespreken van de 
maatregelen, die bij iedere ziekte in het biizonder worden 
genomen, zien, dat wij ons hiernaar moeten richten en, dat 
vooral met het vernietigen van cadavers daarmede rekening 
moet worden gehouden. Begraven we toch zonder meer een 
lijk van een dier, dat stierf aan een door een bodembacterie 
veroorzaakte ziekte, dan doen we niet anders dan den bodem 
nog meer besmetten dan hij al is en handelen daarmee in ons 
eigen nadeel. Zulke cadavers moeten dan ook alvorens, be- 
graven te worden, verbrand zijn. 
Is een dier door een besmettelijke ziekte aangetast, dan 
