— 328 — 
diersoort, maar ook met het ras en kan verder afhankelijk 
zijn van den leeftijd, de gesteldheid en de levens-omstan-» 
digheden van de dieren. Jonge dieren zijn in den regel 
vatbaarder voor besmettelijke ziekten dan volwassen, slecht 
gevoede en ziekelijke individuen meer dan goed gevoede 
en kerngezonde. In choleratijden loopen ook bv. die personen, 
welke een darm- of maaglijden hebben, veel meer gevaar om 
de ziekte te krijgen dan zij die een goed functioneereade 
yerteringsbuis bezitten. 
De kunstmatige onvatbaarheid kan worden verkregen door- 
dat een dier de ziekte doorstaat zonder er aan te sterven. 
Niet altijd blijft echter deze onvatbaarheid achter; bij mond- 
en klauwzeer bv. is ze maar heel gering, bij pokken van den 
mensch daarentegen zeer groot. Waar hier de ziekte bij toeval 
is opgedaan, kunnen we ook het individen opzettelijk ziek 
maken, al is het dan in lichten graad, door het in te spuiten 
met kleine hoeveelheden smetstof. Ik hoop deze onvatbaar- 
heidskwestie nog in een afzonderlijk hoofdstuk te kunnen 
bespreken. 
Is nu de smetstof het lichaam van een vatbaar dier binnen 
gedrongen en bestaat er voor haar kans om zich in dat lichaam 
te ontwikkelen, dan wordt bet dier ziek. Maar dat geschiedt 
niet dadelijk nadat de bacteriën zijn binnengekomen. Zij moeten 
zich eerst zoo vermenigvuldigen dat zij den aanval kunnen 
wagen, zeker van, zij het dan soms ook slechts tijdelijke 
overwinning. Wordt tot dien aanval overgegaan, dan wordt 
het dier zichtbaar ziek. Die tijd nu, die er verloopt tusschen 
het binnendringen van de smetstof en het uitbreken van de 
ziekte, noemen we het incuhatie-tijdperk van de ziekte. Dat 
incubatie-tijdperk kan zeer verschillend zijn. Bij sommige 
ziekten is het niet langer dan een paar dagen, bij andere 
daarentegen strekt het zich over maanden uit. Zoo kan het 
bv. bij veepest een dag of vier, vijf zijn, bij dolheid varieert 
het tusschen uitersten van 8 dagen en 9 maanden, soms nog 
langer. Een hond, die dus vandaag door een dollen soortgenoot 
gebeten wordt, kan na 9 maanden nog dol worden zonder in 
dien tusschentijd met een dol dier in aanraking te zijn geweest. 
Gedurende al dien tijd moet zoo'n hond dus als verdacht worden 
